FarsiHipHop.com

جنبش هیپ هاپ ایران اتفاق نسل ماست؛ در گفتکوئی با بهرام!

سال نود خورشیدی سال پُر باری برای رپ فارس بود. چرا که هیپ هاپ زیرزمینی ایران فرم هدفمندتری را در موازات با جریانات مردم پسند بخود گرفت. این جریان پویای فرهنگی و موسیقائی را هنرمندان متعددی سال ها با تجربه اندوزی ها و نوپردازی های خود طراحی کرده اند. یکی از این هنرمندان بهرام است. او از پیشگامان هیپ هاپ آگاه، از فرهنگسازان و نظریه پرداز هیپ هاپ زیرزمینی ایران است.

موقعیتی استثنائی پیش آمد تا با او بعد از سال ها سکوت گفتگوئی برای سایت بشکن داشته باشم و از آنچه در ذهنیت یک هنرمند زیرزمینی می گذرد جویا شوم.

نصیر مشکوری: بهرام عزیز، سپاسگزارم از اینکه بعد از سال ها سکوت دعوت من و سایت بشکن رو برای یک گفتگوی اختصاصی پذیرفتی.حرف و سوال زیاده، سال ها در قلب تهران در مرکز جنبش هیپ هاپ ایران، اون هم هیپ هاپ آگاه و زیرزمینی ایران فعال و همیشه تاثیر گذار بودی. اخیراً هم از ایران خارج شدی و تن به مهاجرت سپردی.

سوال اولم رو اینطور شروع می کنم؛ یکی از جذابیت های آلبوم " سکوت " نامش بود! تو و آتور یک آلبومی رو منتشر کرده بودید که پُر از حرف و بقول خودت دلنوشته بود. اما اسمش سکوت بود. این تناقض یک خلائی رو ایجاد کرده بود که فکر برانگیز و توهم ساز هم بود. این سکوت می شد خیلی معنا ها بده که نمی خوام من واردش بشم. می خوام خودت ایده ای که پشت این عنوان خوابیده رو برای ما تشریح کنی.

بهرام: عنوان این مجموعه که توسط آتور به زیبایی انتخاب شده، در ابتدا شکافته می شه. وقتی که شما چند خطی از زنده یاد احمد شاملو رو می شنوین. در انتها هم ما دوباره از صدای ایشون استفاده کردیم و محتوای مجموعه اینجوری مشخص میشه که در این سکوت حقیقت ما نهفته ست.

ما در این مجموعه سعی کردیم که مخاطب، سکوت رو بشنوه! چون فکر می کنم درون سکوت، بیشتر از فریاد حرف هست و بیشتر می تونه مخاطب رو به فکر کردن وادار کنه و این چیزیه که همیشه برای ما اولویت داشته.

البته همونطور که شما هم گفتی خیلی معنا ها در این سکوت نهفته ست که من هم بیش از این واردش نمیشم و بهتره اجازه بدیم که همه برداشت خودشون رو داشته باشن.

نگاهی بر آلبوم "خشت" از نوید با صدای بهرام!

... اینجا جا واسه آدمای خلاق نیست/ اینجا جا واسه حرفای سر راست نیست/ اینجا نفس بکشی یه لگد زیره پاته می ری، درست یا غلط/ خدا همراته.../ با کلی دل دیگه/ با کلی حرفی که گله می گه/ یکی دل می ده یکی دل نمی ده/ این حرفای پشت این ایده/ که من و تو امتداد یه خطیم/ صدای خفه شدۀ یه نسلیم/ پارافین سوخته یه شمعیم/ که سرد می شیم و بازم می جنگیم/ زندگی رویا نیست/ این دنیا بدون خدا نیست/ ستاره ها رو فقط احلش می بینن/ آسمونیا سر بالا می گیرن دستا باز چشا بسته/ نفسا حبثه/ پرواز با ترسه/ بترس ولی بپر/ درد بکش ولی بخند/ خدا همراته...

پیوند دریافت آلبوم "خشت" بطور رایگان

خشت دیگری بر دیوار تشکل "دیوار" اضافه شد. این مجموعه جذاب اثر خلاقیت و هدفمندی سه آواپرداز در صحنۀ هیپ هاپ آگاه ایران است، یعنی آِحسان آتور، مضراب و نوید. "نوید" که تا مدتی پیش آنچنان شناخته شده نبود با انتشار این آلبوم به درون نقشه رسمی هیپ هاپ آگاه ایران پرتاب شد. اما این جهش پُرآوا و رنگارنگ بخاطر شباهت بیش از اندازه رپ خوانی نوید به بهرام ضعف بزرگی را در ساختار این مجموعه ایجاد کرده است.

شاید مقایسۀ نوید و بهرام با نگاهی انتقادی بنظر بی لطفی و نادیده گرفتن تمام کیفیت های عالی در این مجموعه بیاید. اما این شباهت های واضح در جریان ضربآگین خوانش (Flow)، حس و فضاسازی در رپ خوانی، تاکیدها و ایست های محکم و قاطع، جنس صدا و رپ خوانی برگرفته از شیوه ای که بهرام در آلبوم سکوت بویژه تکنیکی که در رپآهنگ "خورشید خانم" با آن بیان شاعرانه پیشگام شده بود، همه و همه متاسفانه تا حدود بسیار زیادی هویتی تقلیدی به کلیت رپ خوانی نوید در این مجموعه داده است که می توانست با کمی ابتکار و بیرون کشیدن اصالت و هویت شخصی وی براحتی شکلی تازه و متفاوت بخود گیرد و این مجموعه را که تمام پدیده های لازم را چه در محتوا و چه در ساختار ضربآهنگ ها برای یک آلبوم پیشگام و – بواقع - هیپ هاپ ایرانی دارد را منحصربفرد کند.

فراموش نکنیم که فرهنگ و موسیقی هیپ هاپ به عنوان یک پدیدۀ مدرن و درونشهری بطور بنیادینی ضد تکرار و شباهت سازی حرکت می کند. اگرچه دائماً با گذشته درگیر است و از نمونه ها و آواهای قدیمی در چیدمانی (Sampling) نوین استفاده می کند اما هیچگاه در قالبی تقلیدی و ساختاری اقتباسی تکرار نمی شود بلکه از همان قطعات موسیقی های آشنا در جهت ساختارشکنی در فرمی جدید نوپردازی می کند. دیدگاهی پست مدرنیستی که بی زمانه است و بی مرز. چنین موسیقی با فرهنگ مدرن شهری مانند هیپ هاپ برپایۀ اصالت و ابتکار ساخته می شود در غیر این صورت نمی تواند مدرن و پیشگام باشد و فقط تولیدی مردم پسند و ایستاست.