Iranian rapper Bahram Nouraei’s rhymes made him loyal fans and powerful enemies in Tehran. Having faced persecution and prison, he’s on the verge of a new life
By Julie Ashcraft
Bahram Nouraei’s earliest memory is of ghame-wielding taxi drivers fighting each other on the street in his East Tehran neighborhood. Twenty-three-year-old Bahram (formerly known as Bahram Divar) used to love a scrap himself, but these days he uses words as his weapons.
Inspired by Western rap and Persian poetry (he’s a fan of both Tupac and Hafiz), Bahram began writing his own material over 10 years ago. Rapping, he says, makes him feel calm. The reaction to his work is anything but.
Bahram has become a star among Iran’s youth for his poignant critique of the country, “Inja Iran” (Here Is Iran), which compounded the scathing indictment he addressed to President Ahmadinejad in “Namei Be Rais Jomhoor” (Letter to the President), which included the lines “I swear that the holy Quran on your niche of your room must be dust/You just say mottos and do nothing.”
Bahram’s determination to speak his mind is consistent with his aboriginal Lors ancestry. Lors have a reputation in Iran for being forthright no matter how dire the consequences. And the regime’s reaction to Bahram’s popularity, predictably, has been harsh.
I first tried to meet bahram in Tehran’s beautiful Laleh Park in the days leading up to Iran’s 2009 presidential election. The previous year, Tehran-based underground label Divar Records had released Bahram’s sixth album, 24 Sa’at (24 Hours), which highlighted his stunningly precise Persian flow, and I had become a fan. But Ettela’at (Iran’s Ministry of Intelligence and National Security – a long-winded way of saying secret police) was monitoring him so closely that being seen with me – a foreign woman – could have endangered us both.
Within weeks, Iran’s jails were filled with thousands of post-election protesters. And still the regime persisted in threatening Bahram and his former producer, Atour, founder of Divar Records, with years in prison for their allegedly criminal hip-hop work – a threat Bahram had also addressed in “Namei Be Rais Jomhoor.” “You must know that even if I am turned into an animal in prison,” he rapped. “My pen will still be dancing on my leaf strongly – even in jail.”
By the time of the election, Bahram had already been imprisoned for his art. Ettela’at had begun gathering “evidence” against Bahram and Atour as early as 2006, when the independent Amsterdam-based Persian-language station Radio Zamaneh broadcast an interview with the rapper, recorded without regime permission in Tehran as part of the Radio Divar show organized by Divar Records. The police eventually came for Bahram in the front yard of his home as he was leaving for university classes on the morning of March 9th, 2009. Atour was simultaneously arrested at Divar Studio. Recognizing the pair’s influence over Iranian youth, the regime tried to silence their potent free speech by seizing their papers, computers and recording equipment. Ettela’at also put a “polomp” (sealed) wire on the door of Divar Studio, threatening anyone who entered with arrest.
Bahram and Atour were taken to Intelligence Ministry Ward 209 in Evin Prison – famous for its political prisoners, and infamous for torture – where they were each placed in solitary confinement. In his tiny green-walled cell, Bahram says, the overhead light was on 24 hours a day. The room contained a Quran, a copy of a religious book Mafatih al-Jinan (Keys to Heavens) and a threadbare carpet. There was no bed, no pillow, and no sheets. “I heard too many horrible sounds: the sound of crying and hard wails,” says Bahram of his time in solitary. “It was so far away, but clear. And the prisoner in the cell next to mine was crying a lot. In addition, there was the sound of an old ventilator turning on and off every few hours, and the sound of a big metal wheel rotating on the ground. I don’t remember sleeping at all while I was in solitary.” Still, the situation would become worse. “After three days, I was put into a one-by-two meter single cell with two additional prisoners,” Bahram recalls. “The only way we could lie down was on our sides, squashed together to fit between the walls. The place was too small for three people – a single cell, but three people.”
Bahram faced accusations of “Action against national security; Publishing lies; Deviating the people’s minds; Illegal cultural activities; Using swearwords in lyrics; Contribution with foreigners against Islamic Revolution; and Advertisements for anti-Islamic Revolution’s groups.” Essentially though, it’s worth reiterating, he was arrested and imprisoned for writing poems, recording songs and giving an interview. It’s also worth mentioning that his work is recognized for its philosophical portrayals of society and economics – not for any calls to arms.
To read the full story, pick up a copy of Rolling Stone Middle East, available at over 200 outlets in the UAE and GCC.
Source: Rolling stone Middle East
گفتگوئی با "مضراب"، زندگی هنریش، دیدگاهایش و انتقاد او بر انتقاد از آلبوم "خشت"
گفتگوئی دیگر با هنرمندی دیگر. هنرمندی جوان و بااستعداد. او را با نام هنری "مضراب" می شناسیم. او یکی از تهیه کنندگان و ضربآهنگ سازان هیپ هاپ ایران است. مضراب را می توان از تهیه کنندگان نسل دوم هیپ هاپ ایران دانست که در آلبوم سکوت بهرام و اخیراً نیز در آلبوم جنجالی "خشت" نوید آواسازی کرده است.
از آنجائی که موسیقی بدون سازندگانش معنی ندارد و متاسفانه عموم مردم موسیقی را اول با خوانندگانش (در اینجا رپ خوان ها) و ترانه هایش (در اینجا رپ نوشته) می شناسند، شاید بهتر باشد که در معرفی موسیقی هیپ هاپ ایران این سنت را بشکنیم و به تهیه کنندگان و ضربآهنگ سازان این جنبش فرهنگی-موسیقائی همان اندازه بها دهیم که به رپ خوانانمان بها می دهیم.
به همین خاطر با توجه به آثار خلاق و نوپردازی که مضراب در چند مجموعه ای که از طرف تشکل "دیوار" منتشر شده تهیه کنندگی کرده است، بجا دیدم که با او کمی از تاریخچۀ هنریش گفتگو کنم و همزمان به موضوعات جانبی و آموزندۀ دیگری مانند انتقاداتی که به آلبوم "خشت" شده بود بپردازم و نظر خود او را نیز در این باره بپرسم.
نصیر مشکوری: سلام مضراب عزیز. لطف کردی دعوت من رو برای یک گفتگو پیرامون زندگی هنریت، دیدگاهت در مورد جنبش هیپ هاپ ایران و آلبوم نوید بنام خشت پذیرفتی.
مضراب: سلام. خوشحالم که چنین فرصتی پیش اومد و امید وارم که بتونیم گفتگوی خوبی رو رقم بزنیم .
نصیر مشکوری: اولین سوالم رو می خوام اینجوری شروع کنم که؛ من و خیلی های دیگه تو رو به عنوان یک تهیه کننده و ضربآهنگساز می شناسیم که در آلبوم "سکوت" بهرام و در این آلبوم نوید بنام "خشت" نقش داشتی. اما مطمئناً فعالیتت بر می گرده به قبل از اینها. درسته؟

این داستان همینطور ادامه داشت تا به سایت "دیوار" برخوردم و کمی در فرومش فعالیت کردم و ازاونجا با "مهدی پورداد" آشنا شدم که از مدیران سایت و کمپانی دیوار بود... و از طریق اون با "احسان آتور" مدیر و تهیه کننده دیوار آشنا شدم و نمونه کارهام رو براش فرستادم و در شهریور سال هشتاد و هفت رسما عضو تشکل دیوار شدم.
نصیر مشکوری: ... بعدشم که در آلبوم سکوت بهرام یک یا دوتا از آهنگ ها رو تهیه کرده بودی.چیزی که جالبه و خیلی هم اشتباه هست، نادیده گرفتن تهیه کننده و یا ضربآهنگساز در موسیقی هیپ هاپ ایران هست. اون هم بخاطر ناآگاهی مخاطبین و دست اندکاران این موسیقی می تونه باشه. هیپ هاپ از اونجا که کلام درش نقش مهمی رو بازی می کنه متاسفانه تهیه کننده اکثراً زیر سایه رپ خوان نادیده گرفته می شن. در صورتی که هیپ هاپ اساساً برپایه بیت ها یا ضرب ها ساخته می شه و کلام روش قرار می گیره. اون فضاسازی و آواپردازی عنصر مهمی در موسیقی هیپ هاپه.حالا از این بگذریم؛ سوال من این هست که بنظر تو چه تفاوتی میون یک آهنگ و یک ضربآهنگ وجود داره؟
اصلاً جایگاه ضربآهنگ در هیپ هاپ کجاست؟
مضراب: به نظر من برای بررسی جایگاه بیت یا به قول شما ضربآهنگ بهترین کار اینه که برگردیم به تعریف فرهنگ هیپ هاپ. فرهنگ هیپ هاپ دارای چهار المان اصلی است که دو تا از اون ها یعنی "دی جی اینگ" و "ام سی اینگ" مشخصا موسیقی هیپ هاپ رو تشکیل میدن. اگر کمی تاریخ شکل گیری هیپ هاپ و موسیقی هیپ هاپ رو بررسی کنیم می بینیم که پیشگامان اصلی هیپ هاپ کسانی نبودند جز دی جی ها که اگه قرار باشه نام هم ببریم میتونیم از DJ kool Herc و Afrika Bambaata یاد کنیم. همین قضیه نشون دهنده اهمیت دی جی اینگ در هیپ هاپ است. یعنی نباید بین سهم دی جی اینگ و ام سی اینگ در فرهنگ هیپ هاپ و موسیقی هیپ هاپ فرقی قایل شد. دی جی اینگ اونقدر مهم بوده که حتی روی عنصر برک دنس نیز تاثیر داشته تا جایی که برک دنس رو نمیتونیم بدون موسیقی تصور کنیم.
پس وقتی در هیپ هاپ فارسی می شنویم که "هیپ هاپ کلام محور است" ،نباید زیاد خرده بگیریم چون این جمله فقط میتونه ناشی از نا آگاهی گوینده از فرهنگ هیپ هاپ باشه.
شاید دسته بندی بیت (ضربآهنگ) و آهنگ معمولی زیاد درست نباشه ولی معمولا بیت رو تهیه کننده تهیه میکنه و آهنگ رو "آهنگساز"... دانش موسیقی و خلاقیت در هر دو دخیل هستند ولی خلاقیت در تهیه یک ضربآهنگ هیپ هاپ شاید نقش اول رو بازی کنه. به کار گیری خلاقیت میتونه در مراحل مختلف ساخت یک بیت مطرح بشه ولی شاید نمونه بارز این خلاقیت رو بشه در سمپلینگ نشون داد. تفاوت اصلی که بیت هیپ هاپ با بقیه آهنگ ها وجود داره سادگی و تکرار است.
نصیر مشکوری: از خلاقیت گفتی و تفاوت بین بیت سازی یا ضربآهنگسازی با آهنگسازی که بنظر من دو دنیای متفاوت و دور از هم هستند. از لحاظ ارزشی از هم کم نیستند اما اهداف با نتیجه های متفاوتی رو بدست می دند. همونطور که ترانه سرائی با رپ نویسی، و خوانندگی با رپ خوانی تفاوت داره، ضربآهنگ هم با آهنگ تفاوت و رویکرد موسیقائی متفاوتی داره که نباید فراموش کرد.اما از این بحث بگذریم، می خوام بدونم این مرحلۀ بیت سازی از اون اول که ایده ای به ذهنت می رسه تا زمانی که به نتیجه مورد نظرت می رسه چطور پیش می ره؟
آیا اول کلام حاضر می شه و بعد بیت نسبت به مفهوم رپ ساخته و پرداخته می شه یا برعکس؟ اصلاً این خلاقیت کجا و در چه شکلی خودنمائی می کنه؟
مضراب: خب از اونجایی که خلاقیت نقش مهمی در ساختن یک بیت ایفا میکنه، ساختن یک بیت شاید همیشه یک روند ثابت رو طی نکنه ولی کلا یک بیت از دو قسمت اصلی "درام" که هسته اصلی بیت است و "سمپلینگ" تشکیل میشه. البته میتونه در مراحل بعدی چیز های دیگه از جمله سازهای زنده و یا صدای های تولید شده توسط سینتی سایزر ها هم بهش اضافه بشه. خلاقیت میتونه خودش رو هم در "درام" و هم در نوع استفاده از تکنیک "سمپلینگ" نشون بده. پس اون ایده اولیه و خلاقانه ممکنه که از ساخت یک "درام" و یا سمپل کردن یک قطعه شروع بشه و کم کم با اضافه شدن چیز های دیگه و گسترش بیشتر به نتیجه نهایی تبدیل بشه.
شعر و بیت هر دو حاصل حس درونی شاعر و تهیه کننده هستند و اینکه کدوم زودتر آماده میشه هم روال مخصوص و ثابتی نداره. خیلی وقت ها تهیه کننده بیت رو با توجه به شعر شاعر درست می کنه و خیلی وقت ها هم شاعر با توجه به بیت ساخته شده شعر میگه اما در هر صورت حس مشترک تهیه کننده و شاعر باعث میشه که یک کار قوی و فاخر تولید بشه.
البته باید گفت که وظیفه تهیه کننده فقط ساختن بیت نیست بلکه تهیه کننده در تمام مراحل شکل گیری یک اثر از ساختن بیت و شعر، ضبط کار و حتی نتیجه نهایی حاصل از میکس و مستر نیز دخالت داره.
مشکوری: توضیح جامع و خوبی دادی، ممنونم. همین توضیحت باعث می شه برم سر آلبوم "خشت" نوید که خودت و آِحسان آتور و همچنین خود نوید با هم تهیه و تنظیم کردین. آلبوم بسیار جذابی هست. یعنی رنگارنگی خاصی داره که با مفاهیم و موضوعات خاص هم پُر شده و واقعاً شنیدنی ست. جای این رو داره که خسته نباشید بگم.
قبل از اینکه وارد بحث پیرامون آلبوم خشت بشیم لطف کن برامون توضیح بده که چه شد شما سه نفر تصمیم به تهیه این آلبوم گرفتین و چه مدت تهیه اش طول کشید؟
مضراب: پاییز سال هشتاد و نه بود که نوید تهیه آلبوم دوم خودش رو به صورت انفرادی شروع کرد و یک سری از کارهاش رو برای "دیوار"فرستاد و درخواست همکاری کرد... طی گذشت زمان و با دیدن استعداد های نوید ، سرانجام "دیوار" در نوروز سال نود تصمیم بر حمایت و همکاری با نوید و تهیه آلبوم" خشت" گرفت. در این مدت نزدیک به 15 آهنگ تولید شد که با توجه گذشت زمان و فضای کلی آلبوم 9 آهنگ برای آلبوم انتخاب شد.
نصیر مشکوری: البته انتقادی کلی هم در نقدی که در موردش نوشتم به این مجموعه داشتم که شباهت صدا و کمی تکنیک رپ خوانی نوید به بهرام بود که بنظر من ضعف کوچکی نیست. با در نظر گرفتن صدای نوید که ظاهراً ذاتاً شبیه به بهرام هست، استفاده از تکنیک رپ خوانی بهرام باعث شده که سوء تفاهم ها و توهم هائی هم بوجود بیاد.
از اونجا که تو یکی از پایه های اصلی این آلبوم بودی و تعدادی از ضربآهنگ ها رو خودت ساختی تصمیم دارم در مورد این آلبوم در همین جا نظرت رو بپرسم تا نقد من جنبۀ یکجانبه نگیره و با دیدگاه های تو بتونیم جوانب دیگر رو هم در نظر بگیریم و سازنده باشیم.
نظرت رو لطف کن در مورد این انتقاد برای ما بگو.
مضراب: مقاله ای که شما نوشتید رو من خوندم... در کل مقاله خوبی بود ولی خب من دوست دارم که مقاله های انتقادی به صورت جزئی و فنی و تکنیکی به نقد و بررسی بپردازه نه به طور کلی و فقط بازی با کلمات. نقد فنی و تکنیکی است که باعث میشه ما اشکلاتمون رو درک کنیم و در آینده برطرف کنیم. برای همین دوست دارم به صورت جزیی تر ولی خب مختصر راجع کل آلبوم و آهنگ ها و خود نوید کمی توضیح بدم.
به نظر من نوید علاوه بر صدای گرم و تاثیر گذارش ، دارای دو ویژگی اصلی و عمده است : یک بیان مستقیم و صریح منظور بدون پیچیدگی و دومی که خیلی ممهمتر هم هست فلوی خاص خودش که جدید هم هست وکسی تا به حال در هیپ هاپ فارسی نداشته یا اگر هم داشته من نشنیده ام!
اینکه بگیم بهرام و نوید خیلی شبیه هم هستند واقعا نگاهی سطحی است. ما بازخورد های مختلفی بعد از پخش این آلبوم دریافت کردیم که شاید عمده ترینش"
این آلبوم دارای ویژگی هایی بود که زیاد مورد توجه قرار نگرفت. این آلبوم اولین آلبوم حرفه ای رپ فارسی است که در اون سه تهیه کننده به طور مشترک با هم همکاری کرده اند. پردازش صدا، تکنیک های شعر نویسی و رپ خوانی و جزییات به کار رفته در سمپلینگ از نکات و ویژگی های این آلبوم بود. خوشبختانه ما از کسانی که گوشِ موسیقیایی خوبی داشتند و کار رو با دقت دنبال کردند بازخورد های خیلی خوب و امیدوار کننده و البته سازنده دریافت کردیم.
در اینکه آلبوم دارای اشکالاتی است شکی نیست ولی ما دوست داریم نقد ها منصفانه و با دلیل و مدرک باشه تا ما بتونیم نقاط ضعف کار خودمون رو بفهمیم و در صورت ممکن برطرف هم بکنیم. حالا باز هم اگه به صورت جزئی و موردی سوالی یا نقدی دارید بپرسید که اگه تونستم پاسخگو باشم!
نصیر مشکوری: ممنون مضراب عزیز، این گفتگو فقط برای آشنائی بیشتر با تو و موسیقی تو بود و گفتیم حالا که بحثی در مورد آلبوم "خشت" بوده نظر تو رو هم داشته باشیم. خوشحالم که حداقل موقعیتی پیش آمد که تو هم تونستی برخلاف اونچه من و شاید دیگران هم نسبت به این آلبوم نظر داشتند به بحث بشینی و نظری تکنیکی خودت رو بدی. بنظر من باید بگذاریم مخاطبین خودشون برداشت خودشون رو از نقد من و نظر شما داشته باشند و بقیه اش رو هم زمان مشخص می کنه.
امیدوارم اینجا انصافی که تو در نظر داشتی رعایت شده باشه. اگر توضیح دیگه نداری من برم سر سوال بعدی و به آینده بپردازیم.
خُب، آلبوم "خشت" منتشر شد و مطمئناً همه منتظرند ببینند مشغول چکاری هستی. برنامه آینده ات چیه؟
مضراب: دیوار بیشتر تمرکزش روُ روی پروژه "خشتی دیگر بر دیوار" خواهد گذاشت که آلبوم "خشت " از نوید هم از همین مجموعه بود. جزئیات کامل "خشتی دیگر بر دیوار" رو به زودی رسما اعلام خواهیم کرد .
نصیر مشکوری: برای سوال آخر؛ شرایط و موقعیت هیپ هاپ زیرزمینی ایران رو چگونه ارزیابی می کنی؟
مضراب: من آدم واقع بینی هستم بعد از ده سال هنوز هیپ هاپ ایران نتونسته جایگاهی که مد نظر خیلی از ماهاست رو بدست بیاره ولی با کار هایی که در سال نود انجام شد و قراره بشه و معرفی استعدادهای جدید در کنار ستاره های قدیمی داره مسیر نسبتا خوبی رو طی می کنه و اگر اتفاق و مشکل خاصی پیش نیاد آینده امیدوار کننده ای در انتظار هیپ هاپ فارسی است.
امیدوارم کسانی که در هیپ هاپ فارسی دستی در کار دارند در کنار آماده کردن آهنگ های فاخر و درخور، اقداماتی نیز برای شکل گیری بهتر فرهنگ هیپ هاپ ایرانی انجام بدهند. به نظر من برگزار کردن مسابقات، تهیه رادیو و پادکست، نوشتن مقاله و ... خیلی بهتر، مهمتر و تاثیر گذار تر از ویدیو کلیپ های پرخرج و بی فایده باشه. در هر حال ما در تلاشیم که آینده خوبی رو با توجه به محدودیت های موجود رقم بزنیم.
نصیر مشکوری: خوشحالم از اینکه تونستیم با هم گپی بزنیم و هم با هنرت و هم باروحیاتت آشنا بشیم و همچنین از زاویه نگاه تو هم به آلبوم خشت بپردازیم. برات آرزوی موفقیت دارم.
مضراب: مرسی از شما که این فرصت رو فراهم کردید برای من تا با توجه به موضوع و حیطه بحث حرفایی رو که داشتم بزنم.
نوید رضوانی ملقب به بی بوی اسپاگتی که یکی از ایرانیان ساکن نروژ میباشد فیلم مستندی درباره بِرِک دنسینگ یا همان رقص بریک در ایران ساخته است. او درسفری که به ایران داشت با این هدف که آموخته های خود و تجربیاتش را با علاقمندان به این نوع رقص در میان بگذارد و آنها را بیشتر با روح این نوع رقص آشنا کند. نوید توانست از خود و اتفاقات داخل ایران پیرامون این سفر مستندی بسازد که گویای جنبشِ هیپ هاپ و عناصر مربوط به آن است. او شما را در یک مستند چهل و پنج دقیقه ای به ایران میبرد تا شما را با روش آموزش و تمرین در کلاسهای آموزشِ رقص بریک یا همان رقص هیپ هاپ که امروزه زیاد نامش به گوش میرسد اما با نامی متفاوت بنامِ " آیروبیک حرفه ای " که گویا شاید نامیست خوشایندتر برای مسوولین. بی بوی اسپاگتی درباره ساخت این مستند میگوید :
" این سخت ترین پروژه ایست که او در طول زندگی انجام داده است و امیدوار است که صدای بی بوی های داخل ایران به کشورهای اروپایی و غربی برسد "
البته نکته ای که در این مستند جای خالی دارد حضور بی گِرل های ایران است, چون این رقص و این عنصر که یکی از چهار عنصر اصلی هیپ هاپ است توسط بی بوی ها یا همان رقصنده های پسر و بی گِرل ها که همان رقصنده های دختر میباشند متولد شد و زنان نقش بسزایی برای رشد این عنصر داشتنده اند. بی بوی اسپاگتی در آخر در متن خود میگوید, او عاشق هیپ هاپ هست برای حضور هیپ هاپ در زمان نیاز و همینطور برای جوان ها و زندگی هایی که هیپ هاپ تا به حال نجات داده است.
Navid Spaghetti Rezvani also known s " B-Boy Spaghetti " who lives in Norway made a trip to Iran in order to help & spread His knowledge & experiences with Iranian B-Boys. Breaking, also called B-boying or break dancing, is a dynamic style of dance which developed as part of the hip hop culture. Breaking is one of the major elements of hip hop culture. Like many aspects of hip hop culture, break dance borrows heavily from many cultures, including 1930s-era street dancing. As Iranian hip hop growing in Iran as a culture, the elements of it getting more attention now along as rapping which have had huge impact in past few years. B-boy spaghetti Regards to this documentary mentioned :
" Whats up my B-boy brothers and B-girl sisters?I have finally finished the last episode of my Hip Hop documentary in Iran. EVERYBODY, this is the hardest project i have ever done i my life. Please watch this and let Hip Hop in Iran speak with you guys. There is no way you can imagine what i went through and how much i sacrificed in the ISLAMIC REPUBLIC OF IRAN to make this HIP HOP documentary!!!! But now its done, i hope their voices will reach the western world!!! LOVE YOU HIP HOP FOR BEING THERE AND SAVING LIVES!!!!!!!! PEACE!!!!!!!!!!!!!!!! "
This documentary will give you better understanding of break dancing in Iran and also it will show you how hip hop is touching Iranian youth.
این ویدیو فقط در شبکه یوتوب بی بوی اسپاگتی برای دیدن موجود میباشد.
سکو که برنامه ایست پیرامون موسیقی آلترنیتیو ایران از شبکه من و تو, به تازگی فراخوانی برای مسابقه ای که موسیقی پردازان و موسیقی دانان حرفه ای و غیر حرفه ای در سبک های گوناگون می توانند شرکت کنند انتشار کرده است. سبک های هیپ هاپ، راک، تلفیقی، جاز، بلوز، متال، الکترونیک و ... سبک های مورد نظر میباشد. برای این مسابقه جوایز زیادی در نظر گرفته شده است از جمله؛ مسترینگ آلبوم در استودیوی معروف "اَبی رُد" در لندن و ساخت موزیک ویدئوست. به گفته این برنامه برندگان این مسابقه بر اساس رای داوران و رای مخاطبان انتخاب خواهند شد. علاقه مندان به شرکت در این مسابقه می توانند در سایت سکو با مسئولین این مسابقه تماس بگیرند و یا فرم مسابقه را تکمیل کنند.
جنبش هیپ هاپ ایران اتفاق نسل ماست؛ در گفتکوئی با بهرام!
سال نود خورشیدی سال پُر باری برای رپ فارس بود. چرا که هیپ هاپ زیرزمینی ایران فرم هدفمندتری را در موازات با جریانات مردم پسند بخود گرفت. این جریان پویای فرهنگی و موسیقائی را هنرمندان متعددی سال ها با تجربه اندوزی ها و نوپردازی های خود طراحی کرده اند. یکی از این هنرمندان بهرام است. او از پیشگامان هیپ هاپ آگاه، از فرهنگسازان و نظریه پرداز هیپ هاپ زیرزمینی ایران است.
موقعیتی استثنائی پیش آمد تا با او بعد از سال ها سکوت گفتگوئی برای سایت بشکن داشته باشم و از آنچه در ذهنیت یک هنرمند زیرزمینی می گذرد جویا شوم.
نصیر مشکوری: بهرام عزیز، سپاسگزارم از اینکه بعد از سال ها سکوت دعوت من و سایت بشکن رو برای یک گفتگوی اختصاصی پذیرفتی.حرف و سوال زیاده، سال ها در قلب تهران در مرکز جنبش هیپ هاپ ایران، اون هم هیپ هاپ آگاه و زیرزمینی ایران فعال و همیشه تاثیر گذار بودی. اخیراً هم از ایران خارج شدی و تن به مهاجرت سپردی.
سوال اولم رو اینطور شروع می کنم؛ یکی از جذابیت های آلبوم " سکوت " نامش بود! تو و آتور یک آلبومی رو منتشر کرده بودید که پُر از حرف و بقول خودت دلنوشته بود. اما اسمش سکوت بود. این تناقض یک خلائی رو ایجاد کرده بود که فکر برانگیز و توهم ساز هم بود. این سکوت می شد خیلی معنا ها بده که نمی خوام من واردش بشم. می خوام خودت ایده ای که پشت این عنوان خوابیده رو برای ما تشریح کنی.
بهرام: عنوان این مجموعه که توسط آتور به زیبایی انتخاب شده، در ابتدا شکافته می شه. وقتی که شما چند خطی از زنده یاد احمد شاملو رو می شنوین. در انتها هم ما دوباره از صدای ایشون استفاده کردیم و محتوای مجموعه اینجوری مشخص میشه که در این سکوت حقیقت ما نهفته ست.
ما در این مجموعه سعی کردیم که مخاطب، سکوت رو بشنوه! چون فکر می کنم درون سکوت، بیشتر از فریاد حرف هست و بیشتر می تونه مخاطب رو به فکر کردن وادار کنه و این چیزیه که همیشه برای ما اولویت داشته.
البته همونطور که شما هم گفتی خیلی معنا ها در این سکوت نهفته ست که من هم بیش از این واردش نمیشم و بهتره اجازه بدیم که همه برداشت خودشون رو داشته باشن.
نگاهی بر آلبوم "خشت" از نوید با صدای بهرام!
... اینجا جا واسه آدمای خلاق نیست/ اینجا جا واسه حرفای سر راست نیست/ اینجا نفس بکشی یه لگد زیره پاته می ری، درست یا غلط/ خدا همراته.../ با کلی دل دیگه/ با کلی حرفی که گله می گه/ یکی دل می ده یکی دل نمی ده/ این حرفای پشت این ایده/ که من و تو امتداد یه خطیم/ صدای خفه شدۀ یه نسلیم/ پارافین سوخته یه شمعیم/ که سرد می شیم و بازم می جنگیم/ زندگی رویا نیست/ این دنیا بدون خدا نیست/ ستاره ها رو فقط احلش می بینن/ آسمونیا سر بالا می گیرن دستا باز چشا بسته/ نفسا حبثه/ پرواز با ترسه/ بترس ولی بپر/ درد بکش ولی بخند/ خدا همراته...

پیوند دریافت آلبوم "خشت" بطور رایگان
خشت دیگری بر دیوار تشکل "دیوار" اضافه شد. این مجموعه جذاب اثر خلاقیت و هدفمندی سه آواپرداز در صحنۀ هیپ هاپ آگاه ایران است، یعنی آِحسان آتور، مضراب و نوید. "نوید" که تا مدتی پیش آنچنان شناخته شده نبود با انتشار این آلبوم به درون نقشه رسمی هیپ هاپ آگاه ایران پرتاب شد. اما این جهش پُرآوا و رنگارنگ بخاطر شباهت بیش از اندازه رپ خوانی نوید به بهرام ضعف بزرگی را در ساختار این مجموعه ایجاد کرده است.
شاید مقایسۀ نوید و بهرام با نگاهی انتقادی بنظر بی لطفی و نادیده گرفتن تمام کیفیت های عالی در این مجموعه بیاید. اما این شباهت های واضح در جریان ضربآگین خوانش (Flow)، حس و فضاسازی در رپ خوانی، تاکیدها و ایست های محکم و قاطع، جنس صدا و رپ خوانی برگرفته از شیوه ای که بهرام در آلبوم سکوت بویژه تکنیکی که در رپآهنگ "خورشید خانم" با آن بیان شاعرانه پیشگام شده بود، همه و همه متاسفانه تا حدود بسیار زیادی هویتی تقلیدی به کلیت رپ خوانی نوید در این مجموعه داده است که می توانست با کمی ابتکار و بیرون کشیدن اصالت و هویت شخصی وی براحتی شکلی تازه و متفاوت بخود گیرد و این مجموعه را که تمام پدیده های لازم را چه در محتوا و چه در ساختار ضربآهنگ ها برای یک آلبوم پیشگام و – بواقع - هیپ هاپ ایرانی دارد را منحصربفرد کند.
فراموش نکنیم که فرهنگ و موسیقی هیپ هاپ به عنوان یک پدیدۀ مدرن و درونشهری بطور بنیادینی ضد تکرار و شباهت سازی حرکت می کند. اگرچه دائماً با گذشته درگیر است و از نمونه ها و آواهای قدیمی در چیدمانی (Sampling) نوین استفاده می کند اما هیچگاه در قالبی تقلیدی و ساختاری اقتباسی تکرار نمی شود بلکه از همان قطعات موسیقی های آشنا در جهت ساختارشکنی در فرمی جدید نوپردازی می کند. دیدگاهی پست مدرنیستی که بی زمانه است و بی مرز. چنین موسیقی با فرهنگ مدرن شهری مانند هیپ هاپ برپایۀ اصالت و ابتکار ساخته می شود در غیر این صورت نمی تواند مدرن و پیشگام باشد و فقط تولیدی مردم پسند و ایستاست.
اِپیسود جدید "گپ گپ" از پیشگامان هیپ هاپ دعوت کرده؛ و سهندکوآزی که از روز اول گپ گپ تا امروز روایت می کند!
"گپ گپ" برنامه ای ست رادیوئی ویژه موسیقی هیپ هاپ جهان و ایران که در قلب تهران ضبط می شود این برنامه با مدیریت و اجرای سهند کوآزی بزودی از رادیو جوان پخش خواهد شد.
در همین رابطه از شخص سهند کوآزی خواستیم کمی از تاریخچۀ "گپ گپ" و برنامه ای که برای شماره جدید در نظر گرفته برایمان بگوید:
سهند کوآزی: برنامه رادیویی گپ گپ که در مورد هیپ هاپ ایران میباشد به من توسط دی جی دلبر از طرف سایت رادیو جوان در جولای سال 2008 پیشنهاد شد و آنها دنبال کسی بودند که برنامه ای بطور هفتگی 30 دقیقه پیرامون رپ و هیپ هاپ ایرانی بتواند اجرا کند و از من خواستند که برنامه ای تهیه کنم که در آن آهنگ های جدید، آرتیست های جدید و کلاً ژنرای جدید هیپ هاپ ایرانی رو معرفی کنیم من که قبل از این بهمراهی عرفان و خشایار و "ببین تی وی" که در آن زمان در آمریکا بودند که شما آن هارو بنام "من و تو" می شناسید اونروزها برنامه تصویری اینترنتی "رپ گپ " رو ساخته بودیم که البته بعد از چند قسمت از رپ گپ و اتفاقاتی که پیرامون اون افتاد و .یکسری اختلافات در اهداف برنامه و نحوه اجرای آن با عرفان من ترجیح دادم در این برنامه نباشم و نمی دونم و بخاطر ندارم دقیقاً چرا بعد از مدتی کنسل شد.
تکآهنگ جدید هیچکس به نام " بجنگ مثل " با آهنگ سازی مهدیار آقاجانی پنجشنبه هفته آینده ۱۳۹۰/۱۰/۱۵ ( 5 ژانویه ) برای دانلود منتشر خواهد شد. همچنین خبری پیرامون در دست ساخت بودن موزیک ویدیو یی برای این آهنگ به کارگردانی فِرِد به ما رسیده است. تریپ ما 2 نیز قرار بود این هفته منتشر شود ولی زمان پخش این آهنگ به دلایل نامعلومی به آینده موکول شده است.
Update (Jan-05-2012) :
میتوانید این آهنگ رو دانلود کنید. بجنگ مثل
هیپ هاپ صدای فرد شهرنشین در امید ایجاد تغییر است؛ گفتگوئی خواندنی با سالومه!
تمام تلاش من این است که بنوعی گفتگوهای آموزشی و تحلیلی تهیه کنم تا نسل تازه وارد و کنجکاو موسیقی هیپ هاپ ایران و حتی بعضی از قدیمی ها هم با ریشه ها و عواملی که باعث خیزش این جنبش رنگارنگ در ایران شده آشنا شوند و راه خود را آگاهانه تر و هدفمندتر پیش بگیرند. از این رو در کنار معرفی هنرمندان جدید هیپ هاپ ایران سعی دارم تا آنجا که امکان دارد هر چندوقت یکبار با یکی از پیشگامان این جنبش در ایران گفتگو کنم تا با تاریخ و گذشته این موسیقی در ایران بیشتر آشنا شویم.اولین گفتگوی ما در همین راستا با "دیو" (متن گفتگو با دیو) بود که چند ماه پیش در سایت بشکن منتشر شد. اینبار از "سالومه" اولین و جدی ترین زن رپ خوان در هیپ هاپ خاص پسند ایران دعوت کردم که با روحیات، ذهنیت و موسیقی او بیشتر آشنا شویم. او که هم اکنون در یکی از دانشگاه های هنرهای تجسمی در ژاپن مشغول تحصیل است طبق خبری که از طرف خود او اخیراً منتشر شد در حال تهیه و تنظیم یک آلبوم کامل نیز هست که بزودی به بازار هیپ هاپ خاص پسند ایران ارائه خواهد شد.
یک بسیجی بنام هاشم تفکری بافقی بتازگی آهنگِ رپی خواننده است بنام " Wall Street " ( لینک دانلود ) که در حمایت از اعتراض های مردمی در آمریکا میباشد وی این آهنگ را به زبان انگلیسی خواننده است. او همچنین آلبومی بنام " میخوام برگردم " حاوی هشت ترک را در وبلاگ خود برای دانلود قرداده است.
او درباره خود در وبلاگش میگوید " من مذهبيم ولي راه مكرو بلد نيستم,كارت بهشت(بسیج) ندارم واسه همين گريه تو فكرو بلد نيستم, من یک بسیجیم و افتخار میکم که زیر پرچم ولایتم.اما نمیخوام کارت داشته باشم.من به شهدا فکر میکنم.به شهدا فکر میکنم.میخوام بپرم... . هاشم تفکری بافقی بگفته خود متولد 1368 و ساکن پاکدشت میباشد. وی همچنین در وبلاگ خود دیگاه آقای خامنه ای رهبر ایران را پیرامون موزیک نوشته است . بسیجیان پیش از این نماد مقاومت مقابل موسیقی رپ بوده اند و آن را شیطانی میخوانند ولی مدت نه چندان طولانی میباشد که در مقالات یا محفل ها از آن بعنوان موسیقی زیرزمینی انحرافی یا رپ انحرافی سخن میگویند، آیا این بر این معناست که قرار است موسیقی رپ مورد تایید دولت و غیر انحرافی به مردم کشور شناسانده شود ؟!
آلبوم میخوام برگردم
بسیجی
از بحر تا نهر
اسلام آمريكايي
شده دیر
وقت عمل
بحر آرام دگر باره خروشان شده است
مقتدر مظلوم
میخوام برگردم