سرزمین سوخته، رپ کُردی در جنبش هیپ هاپ ایران؛ گفتگوئی با رپ خوان کُرد ایران، فردین.

ایران؛ جغرافیائی رنگین کمانی از فرهنگ ها و اقوام گوناگون و جنبش هیپ هاپ ایران منعکس کنندۀ این تنوع های زبانی و فرهنگی است.

برخلاف تصور عموم بویژه طرفداران و دست اندرکاران هیپ هاپ ایران، جنبش هیپ هاپ ایران تنها برپایه های رپ فارسی ساخته نشده است بلکه همان گوناگونی فرهنگی و قومی که ویژگی کشور ایران است را در خود تصویر می کند.

به همین خاطر تصمیم گرفتم با فردین یکی از رپ خوانان کُرد ایرانی که اخیراً هم آلبومی تحت عنوان "سرزمین سوخته" منتشر کرده در مورد آلبومش، رپ کُردی و مشکلاتی که این عزیزان با آن دست بگریبانند گفت و گو داشته باشم.

نصیر مشکوری: فردین عزیز، قبل از هر چیز ممنون از اینکه دعوت من رو برای یک گفتگو پیرامون موسیقیت و دیدگاه هات و همچنین مقداری هم در مورد رپ کُردی ایران و جایگاهش در جنبش هیپ هاپ ایران پذیرفتی. اخیراً هم آلبومی ارائه دادی که رپ کُردی هست و Dr K.O.K در این آلبوم باهات همکاری داشته. شاید این سوال خیلی کلیشه ای بیاد اما چاره ای ندارم، قبل از اینکه به آلبوم بپردازیم خیلی کوتاه از تاریخچه فعالیت های هنریت در عرصۀ موسیقی هیپ هاپ بگو.

فردین: سلام من هم از شما ممنونم به خاطر مصاحبه تون که باعث میشه بشتر رپ کُردی به مردم دنیا مخصوصاً به مردم ایران شناسونده شه، مخصوصاً در جایی که ما هستیم (ایران) چون محدودیت بیش از حد وجود داره و ما کاملاً زیرزمینی کار میکنیم بعضیا نمیدونن که رپ کُردی حتی وجودداره. من خیلی وقته واقعاً به رپ علاقه دارم... جوری که الان تمومه زندگیمه... اما به طور حرفه ای از اواخر سال 1386 شروع کردم به رپ کردن. اوایل تنها کار میکردم... اونم تو خونه چون کسی نبود تو شهرمون که کار رپ بکنه. بعد با چند تا از بچه ها که علاقه مند بودن شروع کردیم به کار و یه استودیو خونگی راه انداختیم، با خرج خودمون و اولین آلبوم مون رو درست کردیم که اونوقتها بد نبود... که کلاً یه آلبوم فارسی بود و بعد از یه مدت کار کردن با این شرایط سخت، ما در یکی از کانال های ماهواره ئی تو اَربیل عراق، کانال 4 اجرا داشتیم... اما بعد از یه مدت کلاً به خاطر یه سری مشکلات من خودم خواستم تنهایی کار کنم که انوقت بود با dr.k.ok آشنا شدم که یک کار به 3 زبان ترکی، کردی و فارسی دادیم... که اونم خیلی منو کمک کرد. جا داره از dr.k.ok تشکر کنم. بعد از این کار من وارد گروهdr.k.ok به اسم "دایره تو پر" شدم و تا این لحظه دارم کار میکنم... سعی خودمو میکنم با اکثر خواننده های رپ در کشورهای دیگه همکاری کنم تا مردم بیشتر با رپ کردی اشنا شن.

نصیر مشکوری: بسیار کار خوبی می کنی. تهیه آلبوم "سرزمین سوخته" چه مدت طول کشید و آهنگسازیش رو کی انجام داده؟

فردین: این آلبوم رو با فرهاد درست کردیم... که کل کاراش با خودمون بود. این آلبوم خیلی سریع جمع شد. حدود 2 ماه طول کشید که اولین آلبوم ارجینال رپ کردی هستش که با خواننده های خارجی از سوئد k.j وخوانندۀ متال فنلاندیjay ray همکاری داشتم... البته با کانال vintv قرارداد فروش آلبومو داریم که تو عراق و ترکیه داره به صورت اورجینال پخش میشه... اما متاسفانه بنا به دلایلی نتونستییم آلبوم رو بیاریم داخل ایران... که ترجیح میدم اینجا راجبش چیزی نگم. فقط پخش اینترنتی اونو چون آلبوم کردی بود اصلاً سایت های موزیک رپ حمایت نمیکردن!

نصیر مشکوری: متاسفم از این بی توجهی سایت ها. خُب، منظور از عنوان "سرزمین سوخته" کردستان هست؟ یا چیزه دیگه ای در نظر داشتی؟

فردین: بیشتر کردستان... مخصوصاً کردستان عراق و ایران... کلاً وضعیت4 تکۀ کردستان اصلاً خوب نیست و از نظر من "سرزمین سوخته" محسوب میشه که یکی از ترک های آلبوم هم به همیت اسم هستش.

نصیر مشکوری: از کدام سایت ها می شه تهیه اش کرد؟

فردین: از سایت farsihiphop و rapcity و... واسه خرید آلبوم هم میتونن به سایت http://www.vintvarabia.com/C1/store.php مراجعه کنند

نصیر مشکوری: از اونجا که کُردی نمی فهمم مجبورم ازت این سوال رو بکنم؛ موضوعات و محتوای رپآهنگ های آلبوم در مورد چه چیزهائی هستند؟

فردین: بیشتر در مورد مشکلات اجتماع هستن. چیزایی که خودم می بینم و و آزارم میده... اینجا خیلی چیزها جرمه... حتی کُرد بودنت... و خیلی جیزای دیگه...

نصیر مشکوری: چرا زبان کردی رو بجای فارسی انتخاب کردی؟

فردین: چون اولاً من کرد هستم، زبون مادریم کردی هستش... هر قومیتی به نظرم مشکلات رو به زبون خودیش بگه بهتره به گوش هم زبوناش می رسه... علاوه بر این، به کردها هم واقعاً ظلم می یشه... می خوام همه کردها بدونن که یکی هست درون خودشون که کُرد ایران و درد مردم کُرد رو بیان می کنه. همچنین از این طریق می خوام رپ کُردی رو به مردم ایران معرفی کنم.  یک دلیل دیگه هم اینه که تسلطم بر زبا ن کُردی بیشتر ه و راحتر میتونم حرفای دلمو به گوش مردم برسونم

نصیر مشکوری: رپ کردی امروز تا چه حد رشد کرده و تا چه اندازه در جامعه جوانان کُرد ایران ریشه دونده؟

فردین: در ایران واقعاً رشد کمی داشته... همچنین پائین بودن سطح فرهنگ و سنتی بودن مردم اینکارو سخت کرده و مشکلات زیادی رو واسم به وجود آورده... اما اخیراً بین قشر جوون کم کم داره جا می اُفته... ولی من سعی خودمو میکنم که از همه قشری این سبک رو بیشتر بشناسند.

نصیر مشکوری: فردین عزیز، ما ایرانی ها گاهی فراموش می کنیم که در جغرافیای ایران مردم همه فارس زبان نیستند. کرد زبان، آذری زبان، عرب زبان و بلوچ زبان هم وجود دارند و هموطنان ما هستند. این یکی از بدبختی ها و ضعف های فرهنگ اجتماعی ما ایرانی هاست. ایرانی بودن مساوی با فارس زبان بودن نیست. به همین خاطر اطلاعات زیادی هم از بخشی از هیپ هاپ ایران که اقوام دیگر ایرانی مثل کردها درش نقش دارند، نداریم. این بهترین فرصته که تو برامون کمی در مورد رپ کُردی در ایران بگی.

فردین: در کل3-4 سالی میشه رپ کُردی تو ایران شروع شده. من و چندتا از کسایی که یه مدت با هم کار میکردیم رپ کردی رو تو ایران شروع کردیم... که البته الان خبری ندارم ازشون. شهر ما یعنی مهاباد اولین شهری بود که بین شهرهای کُردنشین رپ کُردی رو شروع کرد... و در حال حاضر من و دوست عزیزم فرهاد رپ کُردی میخونیم که من سعی میکنم با رپرهای بزرگ دیگر بیشتر همکاری داشته باشم تا مردم ایران بیشتر با رپ کُردی آشنا شن. اینجا شرایط کار کردن برای یه کُرد خیلی سخته که بتونه مثل بقیه کار کنه... ولی من سعی خودمو میکنم که با این شرایط که برای ما از بقیه رپرهای ایرن سختره... کارهام رو انجام بدم.

نصیر مشکوری: یعنی به غیر از تو و فرهاد و اون چند نفر از دوستانت، دیگه کس دیگه ای نیست که رپ کُردی در ایران بخونه؟!چون من حداقل یک نفر رو می شناسم که رپ کردی می خونه. اسمش هم "نوید زردی" هست.

فردین: این نوید که همشهری ما هستیش... که الآنشم ایران نیست... با وجود این در کل ما جزو اولین نفرها بودیم که رپ کردی رو شروع کردیم . یعنی بنیان گذار ر پ کُردی هستیم.

نصیر مشکوری: من اطلاعات خیلی محدودی از هیپ هاپ کردی در ترکیه و کردستان عراق دارم. تا اونجا که می دونم هیپ هاپ کردی در ترکیه خیلی بزرگه. آیا تو آشنائی داری با هیپ هاپ کردی ترکیه و عراق؟

فردین: هیپ هاپ کُردی در کُردستان عراق واقعاً ضعیفه... اونجا الان شرایطی شبیه اوایل رپ فارسی تو ایران داره. اما بازم بهتره... چون اگه کارت خوب باشه حمایتت میکنن و مجبور نیستی زیرزمینی کار کنی که این باعث میشه سریعتر پیشرفت کنن. ولی در حال حاضر رپ تو ایران خیلی قویتره. تو ترکیه هم هیپ هاپ کُردی کاملاً اعتراضی هستش. اعتراض به کشتار کُردها... کردهائی که تا چند سال پیش حق نداشتن کردی صحبت کنن و اکثرشونم الان کُردی بلد نیستن. اونا خواهان آزادی هستن و کارای خاص خودشون رو دارن. از رپرهای معروف ترکیه میتونم به serhado وگروه Tollhildan اشاره کنم که خودم شخصاً کاراشون رو دوست دارم. البته الان ساکن ترکیه نیستن. اونا کُرد Kermanci محسوب میشن که لهجشون با کُرد ایران فرق داره. یکی از معروفترین رپرهای کُرد هم که جهانی کار میکنه AZAD هستش که کُرد ایرانه که با کسایی همچون AKON کار کرده و بیشتر به زبان آلمانی کار میکنه و پدر رپ آلمان محسوب میشه.

نصیر مشکوری: آیا موسیقی تو تاثیر گرفته از رپ کُردی ترکیه یا عراق هست؟

فردین: نه. سبک من کاملاً فرق داره... من سبک خاص خودمو دارم و تو کل کُردستان ایران و عراق و ترکیه کارهای منو میشناسند و من با اکثر این بزرگان رپ کُردی هم همکاری داشتم. تو لهجۀ سورانی (یکی از لهجه های زبان کُردی)، ما اولین محسوب میشیم. یه جورایی پیش کسوت رپ کُردی سورانی هستیم.

نصیر مشکوری: راستی، یکی از رپآهنگ های آلبوم که ضربآهنگ اون هارد- راک داره و یک خوانندۀ فنلاندی به زبان انگلیسی روش می خونه و یک آهنگ دیگه هم هست که یک رپ خون به زبان سوئدی رپ می خونه و تو هم روش رپ کردی می خونی. جریان چیه؟ اینها کی هستند و اصلاً چطور شد که کارت به فنلاند و سوئد کشیده شد؟

فردین: اولی jay ray یکی از بهترین خواننده های متال تو فنلاند هست و k.j رپر سوئدی بود که من همونطور که قبلاً گفتم مردم خیلی کم از رپ کُردی اطلاع دارن. حالا اینکار باعث میشه که مردم جهان بیشتر این سبک رو بشناسند. در ضمن داداش گلم سهند کوآزی هم خیلی تو آلبوم کمکم کرده...

نصیر مشکوری: حالا که آلبوم سرزمین سوخته منتشر شده، برنامه آینده ات چیه؟

فردین: راستیتش یه سری کار هست که در حال حاضر مشغول اونا هستم... که یکی از اون کارها همکاری با سالومه هست و یه موزیک ویدیو و یه آهنگ که تو اون کار اکثر رپرهای معروف کُرد دنیا با من همکاری کردن.

نصیر مشکوری: راستی تشکل "دایرۀ توو پُر" چطور پیش می ره و چه برنامه هائی دارین؟

فردین: مهمترین کارمون یه موزیک ویدیو هست که 8 نفر از اعضا توی اون کار حضور دارن... که به زودی پخش میشه و بچه ها هم هرکدوم دارن کاراشونو به بهترین نحو انجام میدن.

نصیر مشکوری: فردین عزیز، برات آرزوی موفقیت دارم. امیدوارم که رپ کُردی هر روز از روز دیگر موفقتر و پُربار تر رشد کنه و همزمان در آینده ای نزدیک یکی از پایه های مهم و محکم جنبش هیپ هاپ ایران و مهمتر از همه جنبش هیپ هاپ جهانی بشه. مطمئنم با کوشش و پشت کار تو و امسال تو به هدفش خواهد رسید.

فردین: ممنونم از شما. منم امیدوارم... البته با وضعیت موجود که کسی از ما حمایت نمیکنه سخته... با این وجود من هم تمام تلاش خودم رو برای جهانی شدن رپ کُردی انجام میدم.

صفحه رسمی فردین در فیس بووک

صفحه رسمی نصیر مشکوری در فیس بووک

صفحه رسمی سایت بشکن در فیس بووک

رپ فارس در سالی که گذشت، مهاجرت رپرها، جبهۀ داخلی و خارجی میان آنها در گفتگوئی با سهند کوآزی

یکی از مواردی که در جنبش پر رنگ و پُر تلاتم هیپ هاپ ایران به آن کمتر توجه می شود راه اندازی رسانه های زیرزمینی ست که هدفی جز فرهنگسازی، نقدپردازی، بررسی و معرفی ندارند. بویژه در دورانی که رسانه های رسمی داخلی بر ضد خرده فرهنگ های جوان معاصر سم پاشی می کنند و رسانه های بین المللی خارجی هم بر امواج سوار می شوند تا مخاطب جوان را جلب کنند. البته هر دو جریان رسانه ای اهداف مشخصی را پیگیری می کنند که همگان از آن آگاهی دارند.

از این رو رسانه ها بویژه رادیوها یا پادکست های اینترنتی غیروابسته و خودجوش که از درون خود جریان ها و جنبش ها ذائیده می شوند، چه در کیفیت بالا و چه در سطحی حتی غیرحرفه ای می توانند بر روند تکاملی جریان های خرده فرهنگی تاثیر بسزائی داشته باشند. در تاریخ جنبش هیپ هاپ و در کل موسیقی زیرزمینی و آلترناتیو ایران نمونه های انگشت شماری از این پادکست های رادیوئی وجود داشته که از پیشگامان آن می توان "رادیو آلترناتیو ایران" و "رادیو دیوار" را یادآور شد و پادکست "تریبون"، رادیو جَز نایت و رادیو گپ گپ هم از این دسته رسانه های غیروابسته و مطرح هستند.

به همین خاطر و برای ایجاد یک رابطۀ فرهنگی و آگاهی دهنده تصمیم گرفتم با سهند کوآزی که با یکدندگی هرچه تمام به تهیه برنامه های رادیوئی خود در این چند سال اخیر ادامه داده گفتگوئی داشته باشم و با او از "گپ گپ" و شرایط روز هیپ هاپ ایران بپرسم. امیدوارم این گفتگو در زمانه ای که زمین و زمان می خواهند ما از هم دور شویم و پشت بهم داشته باشیم باعث نزدیکی و همبستگی ما شود.

نصیر مشکوری: سهند کوآزی عزیز! ممنونم از اینکه دعوت من رو برای یک گفتگو پیرامون رادیو گپ گپ، شرایط هیپ هاپ ایران، هیپ هاپ در سالی که گذشت و رپلرزه پذیرفتی.

رادیو گپ گپ تا حالا در 14 قسمت منتشر شده. تا اونجا هم که تونستم سعی کردم کم و بیش برنامه ها رو دونبال کنم. در این مدت خودت چه بازتابی از این فعالیت فرهنگیت دیدی و شنیدی؟

سهند کوآزی: اول از همه بسیار سپاسگزارم که این وقت رو در اختیار من گذاشتید که با هم یک گپ خودمانی بزنیم. نصیرجان خوشحالم شما هم به گپ گپ گوش می کنید. این خودش کلی دلگرمیه. در این مدت میشه گفت بازتاب مثبت و خوبی داشته، یعنی از همون قسمت اول فیدبک های خوبی رو گرفتم و همینطور با گذشت هر قسمت این روند رو به پیشرفت بوده. این برنامه یکجوری هم روند تکامل فردی خود من هم هست.

نصیر مشکوری: منظورت از اینکه می گی روند تکامل فردی خودت هم بوده چی هست؟

سهند کوآزی: هرروز من دارم یک مطلب جدیدتری یاد میگیرم، از افراد و اتفاقات و گفتگوهای مختلف و هر روز باید دانش خودم رو نسبت به روز قبل افزایش بدم و وقتی این یک عادت میشه، باعث خود آگاهی شخصی میشه و اونجاست که من تغییری که دوست دارم در جامعه ام رو ببینم از خودم شروع میکنم. گپ گپ در من خیلی از اخلاق ها رو به قول معروف پرورش داد که میشه از اونها داوری درست و بهتر رو نام برد، قضاوت نکردن اشخاص قبل از شناخت بهتر از آنها، تامل در صحبت ها و اینکه چطور میشه به حرف های کسی گوش کرد و خود رو در کفش های اون شخص گذاشت و از دید اون به دونیا نگاه کرد، گذشت و... و خیلی چیزهای دیگر که مجموع همه اینها من رو تبدیل به یک انسان بهتری میتونه بکونه و آرامش بهم میده و آرامش در تمام زمان ها میتونه قدرت درک و تصمیم گیری رو بالابره واینکه چقدر زندگی زیباتر و بهتر از اون چیزی هست که ما میبینیم.

نصیر مشکوری: خبر دارم که تهیه این برنامه در ایران اصلاً راحت نیست و بی خطر هم نبوده. استودیوتون پلمب شده بود و مشکلات قضایی هم در ایران برات پیش اومده!! با تمام این دردِسرها، چه چیزی باعث می شه تو به راحت ادامه بدی؟

سهند کوآزی: باید در جواب این سوال بگم که اصلاً لغت "راحت" در حیطه فعالیت های ما یا اشخاصی که همانند ما فعالیت دارند دیگر وجود نداره. ولی خُب همین هست که هست و اینکه آیا ما میتونیم شرایط رو بهتر کنیم یا نه بستگی به خودمون داره. شاید بتونم بگم من کمی خوش شانس بودم و یا بقوله رفقا؛ خدا بدجور هوامو داره. چیزی که باعث میشه من ادامه بدم اینه که تصمیم رو گرفتم و قولی بوده که به خودم و دوستانی که این برنامه رو گوش میکنند دادم. میگن مرده و حرفش، نه!؟

ما هم گفتیم تا ته داستان هستیم. پس نمیشه صحنه رو خالی کرد و همیشه سپاسگزار بودم که رفقایی که در ضبط برنامه کمک کردند و میکنند و همینطور دوستانی که گوش به گپ گپ میدند، پشتم رو خالی نکردند. حتی یک مدتی بود که من خودم دو دل بودم به روند مفید بودن این برنامه، یا بعضی وقت ها حرف هایی که باید بزنم، یا مدتی که مشکلاتی برای بچه های رپ لرزه و خودم در تهران پیش آمده بود.

ولی ایمان دارم به هر حرفی که میزنم و اینکه حرف اگر خلوص نیت داشته باشه و چیزی جز حقیقت نباشه مخاطبش رو پیدا میکنه.

نصیر مشکوری: بنظر من با گفتگویی که با یاشار در قسمت13 داشتی و گفتگوت با نوید در قسمت14 رادیو گپ گپ وارد مرحله ای تازه شده.

برنامه های گپ گپ بیشتر از اونکه فرمی حرفه ای و خشک و خیلی جدی داشته باشه بیشتر خودمونی، نزدیک به زندگی روزمره و تا اونجا که تونسته یا بهتره بگم تو تونستی در چهارچوب موضوعات هیپ هاپ قدم گذاشتی و با زبان امروزی نسل جوان ایران برنامه هائی رو تهیه کردی که حرف دل جوانان های طرفدار هیپ هاپ بوده. با توجه به مشکلات اینترنتی، منظورم سرعت پائین اینترنت و زیرزمینی بودن رادیو، چطور می خواهی به تهیه و تولید این برنامه ادامه بدی؟

گفتگوئی با "مضراب"، زندگی هنریش، دیدگاهایش و انتقاد او بر انتقاد از آلبوم "خشت"

گفتگوئی دیگر با هنرمندی دیگر. هنرمندی جوان و بااستعداد. او را با نام هنری "مضراب" می شناسیم. او یکی از تهیه کنندگان و ضربآهنگ سازان هیپ هاپ ایران است. مضراب را می توان از تهیه کنندگان نسل دوم هیپ هاپ ایران دانست که در آلبوم سکوت بهرام و اخیراً نیز در آلبوم جنجالی "خشت" نوید آواسازی کرده است.

از آنجائی که موسیقی بدون سازندگانش معنی ندارد و متاسفانه عموم مردم موسیقی را اول با خوانندگانش (در اینجا رپ خوان ها) و ترانه هایش (در اینجا رپ نوشته) می شناسند، شاید بهتر باشد که در معرفی موسیقی هیپ هاپ ایران این سنت را بشکنیم و به تهیه کنندگان و ضربآهنگ سازان این جنبش فرهنگی-موسیقائی همان اندازه بها دهیم که به رپ خوانانمان بها می دهیم.

به همین خاطر با توجه به آثار خلاق و نوپردازی که مضراب در چند مجموعه ای که از طرف تشکل "دیوار" منتشر شده تهیه کنندگی کرده است، بجا دیدم که با او کمی از تاریخچۀ هنریش گفتگو کنم و همزمان به موضوعات جانبی و آموزندۀ دیگری مانند انتقاداتی که به آلبوم "خشت" شده بود بپردازم و نظر خود او را نیز در این باره بپرسم.

نصیر مشکوری: سلام مضراب عزیز. لطف کردی دعوت من رو برای یک گفتگو پیرامون زندگی هنریت، دیدگاهت در مورد جنبش هیپ هاپ ایران و آلبوم نوید بنام خشت پذیرفتی.

مضراب: سلام. خوشحالم که چنین فرصتی پیش اومد و امید وارم که بتونیم گفتگوی خوبی رو رقم بزنیم .

نصیر مشکوری: اولین سوالم رو می خوام اینجوری شروع کنم که؛ من و خیلی های دیگه تو رو به عنوان یک تهیه کننده و ضربآهنگساز می شناسیم که در آلبوم "سکوت" بهرام و در این آلبوم نوید بنام "خشت" نقش داشتی. اما مطمئناً فعالیتت بر می گرده به قبل از اینها. درسته؟

مضراب: بلی! مضراب رو همه با همین دو کاری که شما گفتید میشناسند ولی آشنایی من با هیپ هاپ بر میگرده به سن هشت یا نه سالگی من که برای اولین بار صدای The Notorious B.I.G. رو در آهنگ This Time Around از مایکل جکسون شنیدم. با اینکه نمی فهمیدم که تو این آهنگ راجع به چی صحبت می کنن و بدون اینکه حتی بدونم اسم اینطور خوندن رپه خیلی ناخوداگاه شیفته این آهنگ شدم. چند سال بعد تر از طریق یکی از بستگان نوار کاست اورجینال آلبوم Illmatic از Nas به دستم رسید و این اولین آشنایی رسمی من با هیپ هاپ بود. بدلیل محل زندگی و شرایط خانوادگی نه به اینترنت دسترسی داشتم و نه کسی که چیزی راجع به هیپ هاپ چیزی بدونه در اطراف من بود... تا اینکه وقتی 13 یا شایدم 14 سالم شد وارد دنیای اینترنت شدم و یکی از اولین کارهایی که کردم این بود که اسم The Notorious B.I.G رو در گوگل جستجو کردم. با اونکه زیاد زبان انگلیسی خوبی در اون زمان ندااشتم ولی این خودش باعث شد که کم کم با هیپ هاپ آشنا بشم و طبیعتا با آهنگ ها و خواننده های بیشتر و مقاله های بیشتر راجع به فرهنگ هیپ هاپ. خیلی اتفاقی به نرم افزاری به نام Mixvibes برخوردم که یک نرم افزار خیلی ساده واسه میکس دو آهنگ روی هم بود... یادمه که ورژن کامل هم نبود و نمیتونستم کار نهایی رو توش ذخیره کنم... ولی از طریق همون کم کم با اصطلاحات موسیقی الکترونیکی و نرم افزار های دیگری آشنا شدم و به طور خیلی آماتور شروع کردم به بیت ساختن و درست کردن ریمیکس از آهنگ های خوانندگان دیگه.

این داستان همینطور ادامه داشت تا به سایت "دیوار" برخوردم و کمی در فرومش فعالیت کردم و ازاونجا با "مهدی پورداد" آشنا شدم که از مدیران سایت و کمپانی دیوار بود... و از طریق اون با "احسان آتور" مدیر و تهیه کننده دیوار آشنا شدم و نمونه کارهام رو براش فرستادم و در شهریور سال هشتاد و هفت رسما عضو تشکل دیوار شدم.

نصیر مشکوری: ... بعدشم که در آلبوم سکوت بهرام یک یا دوتا از آهنگ ها رو تهیه کرده بودی.چیزی که جالبه و خیلی هم اشتباه هست، نادیده گرفتن تهیه کننده و یا ضربآهنگساز در موسیقی هیپ هاپ ایران هست. اون هم بخاطر ناآگاهی مخاطبین و دست اندکاران این موسیقی می تونه باشه. هیپ هاپ از اونجا که کلام درش نقش مهمی رو بازی می کنه متاسفانه تهیه کننده اکثراً زیر سایه رپ خوان نادیده گرفته می شن. در صورتی که هیپ هاپ اساساً برپایه بیت ها یا ضرب ها ساخته می شه و کلام روش قرار می گیره. اون فضاسازی و آواپردازی عنصر مهمی در موسیقی هیپ هاپه.حالا از این بگذریم؛ سوال من این هست که بنظر تو چه تفاوتی میون یک آهنگ و یک ضربآهنگ وجود داره؟
اصلاً جایگاه ضربآهنگ در هیپ هاپ کجاست؟

مضراب: به نظر من برای بررسی جایگاه بیت یا به قول شما ضربآهنگ بهترین کار اینه که برگردیم به تعریف فرهنگ هیپ هاپ. فرهنگ هیپ هاپ دارای چهار المان اصلی است که دو تا از اون ها یعنی "دی جی اینگ" و "ام سی اینگ" مشخصا موسیقی هیپ هاپ رو تشکیل میدن. اگر کمی تاریخ شکل گیری هیپ هاپ و موسیقی هیپ هاپ رو بررسی کنیم می بینیم که پیشگامان اصلی هیپ هاپ کسانی نبودند جز دی جی ها که اگه قرار باشه نام هم ببریم میتونیم از DJ kool Herc و Afrika Bambaata یاد کنیم. همین قضیه نشون دهنده اهمیت دی جی اینگ در هیپ هاپ است. یعنی نباید بین سهم دی جی اینگ و ام سی اینگ در فرهنگ هیپ هاپ و موسیقی هیپ هاپ فرقی قایل شد. دی جی اینگ اونقدر مهم بوده که حتی روی عنصر برک دنس نیز تاثیر داشته تا جایی که برک دنس رو نمیتونیم بدون موسیقی تصور کنیم.

پس وقتی در هیپ هاپ فارسی می شنویم که "هیپ هاپ کلام محور است" ،نباید زیاد خرده بگیریم چون این جمله فقط میتونه ناشی از نا آگاهی گوینده از فرهنگ هیپ هاپ باشه.
شاید دسته بندی بیت (ضربآهنگ) و آهنگ معمولی زیاد درست نباشه ولی معمولا بیت رو تهیه کننده تهیه میکنه و آهنگ رو "آهنگساز"... دانش موسیقی و خلاقیت در هر دو دخیل هستند ولی خلاقیت در تهیه یک ضربآهنگ هیپ هاپ شاید نقش اول رو بازی کنه. به کار گیری خلاقیت میتونه در مراحل مختلف ساخت یک بیت مطرح بشه ولی شاید نمونه بارز این خلاقیت رو بشه در سمپلینگ نشون داد. تفاوت اصلی که بیت هیپ هاپ با بقیه آهنگ ها وجود داره سادگی و تکرار است.

نصیر مشکوری: از خلاقیت گفتی و تفاوت بین بیت سازی یا ضربآهنگسازی با آهنگسازی که بنظر من دو دنیای متفاوت و دور از هم هستند. از لحاظ ارزشی از هم کم نیستند اما اهداف با نتیجه های متفاوتی رو بدست می دند. همونطور که ترانه سرائی با رپ نویسی، و خوانندگی با رپ خوانی تفاوت داره، ضربآهنگ هم با آهنگ تفاوت و رویکرد موسیقائی متفاوتی داره که نباید فراموش کرد.اما از این بحث بگذریم، می خوام بدونم این مرحلۀ بیت سازی از اون اول که ایده ای به ذهنت می رسه تا زمانی که به نتیجه مورد نظرت می رسه چطور پیش می ره؟
آیا اول کلام حاضر می شه و بعد بیت نسبت به مفهوم رپ ساخته و پرداخته می شه یا برعکس؟ اصلاً این خلاقیت کجا و در چه شکلی خودنمائی می کنه؟

مضراب: خب از اونجایی که خلاقیت نقش مهمی در ساختن یک بیت ایفا میکنه، ساختن یک بیت شاید همیشه یک روند ثابت رو طی نکنه ولی کلا یک بیت از دو قسمت اصلی "درام" که هسته اصلی بیت است و "سمپلینگ" تشکیل میشه. البته میتونه در مراحل بعدی چیز های دیگه از جمله سازهای زنده و یا صدای های تولید شده توسط سینتی سایزر ها هم بهش اضافه بشه. خلاقیت میتونه خودش رو هم در "درام" و هم در نوع استفاده از تکنیک "سمپلینگ" نشون بده. پس اون ایده اولیه و خلاقانه ممکنه که از ساخت یک "درام" و یا سمپل کردن یک قطعه شروع بشه و کم کم با اضافه شدن چیز های دیگه و گسترش بیشتر به نتیجه نهایی تبدیل بشه.

شعر و بیت هر دو حاصل حس درونی شاعر و تهیه کننده هستند و اینکه کدوم زودتر آماده میشه هم روال مخصوص و ثابتی نداره. خیلی وقت ها تهیه کننده بیت رو با توجه به شعر شاعر درست می کنه و خیلی وقت ها هم شاعر با توجه به بیت ساخته شده شعر میگه اما در هر صورت حس مشترک تهیه کننده و شاعر باعث میشه که یک کار قوی و فاخر تولید بشه.

البته باید گفت که وظیفه تهیه کننده فقط ساختن بیت نیست بلکه تهیه کننده در تمام مراحل شکل گیری یک اثر از ساختن بیت و شعر، ضبط کار و حتی نتیجه نهایی حاصل از میکس و مستر نیز دخالت داره.

مشکوری: توضیح جامع و خوبی دادی، ممنونم. همین توضیحت باعث می شه برم سر آلبوم "خشت" نوید که خودت و آِحسان آتور و همچنین خود نوید با هم تهیه و تنظیم کردین. آلبوم بسیار جذابی هست. یعنی رنگارنگی خاصی داره که با مفاهیم و موضوعات خاص هم پُر شده و واقعاً شنیدنی ست. جای این رو داره که خسته نباشید بگم.

قبل از اینکه وارد بحث پیرامون آلبوم خشت بشیم لطف کن برامون توضیح بده که چه شد شما سه نفر تصمیم به تهیه این آلبوم گرفتین و چه مدت تهیه اش طول کشید؟

مضراب: پاییز سال هشتاد و نه بود که نوید تهیه آلبوم دوم خودش رو به صورت انفرادی شروع کرد و یک سری از کارهاش رو برای "دیوار"فرستاد و درخواست همکاری کرد... طی گذشت زمان و با دیدن استعداد های نوید ، سرانجام "دیوار" در نوروز سال نود تصمیم بر حمایت و همکاری با نوید و تهیه آلبوم" خشت" گرفت. در این مدت نزدیک به 15 آهنگ تولید شد که با توجه گذشت زمان و فضای کلی آلبوم 9 آهنگ برای آلبوم انتخاب شد.

نصیر مشکوری: البته انتقادی کلی هم در نقدی که در موردش نوشتم به این مجموعه داشتم که شباهت صدا و کمی تکنیک رپ خوانی نوید به بهرام بود که بنظر من ضعف کوچکی نیست. با در نظر گرفتن صدای نوید که ظاهراً ذاتاً شبیه به بهرام هست، استفاده از تکنیک رپ خوانی بهرام باعث شده که سوء تفاهم ها و توهم هائی هم بوجود بیاد.

از اونجا که تو یکی از پایه های اصلی این آلبوم بودی و تعدادی از ضربآهنگ ها رو خودت ساختی تصمیم دارم در مورد این آلبوم در همین جا نظرت رو بپرسم تا نقد من جنبۀ یکجانبه نگیره و با دیدگاه های تو بتونیم جوانب دیگر رو هم در نظر بگیریم و سازنده باشیم.
نظرت رو لطف کن در مورد این انتقاد برای ما بگو.

مضراب: مقاله ای که شما نوشتید رو من خوندم... در کل مقاله خوبی بود ولی خب من دوست دارم که مقاله های انتقادی به صورت جزئی و فنی و تکنیکی به نقد و بررسی بپردازه نه به طور کلی و فقط بازی با کلمات. نقد فنی و تکنیکی است که باعث میشه ما اشکلاتمون رو درک کنیم و در آینده برطرف کنیم. برای همین دوست دارم به صورت جزیی تر ولی خب مختصر راجع کل آلبوم و آهنگ ها و خود نوید کمی توضیح بدم.

به نظر من نوید علاوه بر صدای گرم و تاثیر گذارش ، دارای دو ویژگی اصلی و عمده است : یک بیان مستقیم و صریح منظور بدون پیچیدگی و دومی که خیلی ممهمتر هم هست فلوی خاص خودش که جدید هم هست وکسی تا به حال در هیپ هاپ فارسی نداشته یا اگر هم داشته من نشنیده ام!

اینکه بگیم بهرام و نوید خیلی شبیه هم هستند واقعا نگاهی سطحی است. ما بازخورد های مختلفی بعد از پخش این آلبوم دریافت کردیم که شاید عمده ترینش"

شباهت نوید به بهرام" بود و ما این رو از قبل پیش بینی میکردیم... چون از توانایی گوش اکثر مخاطبین آگاه بودیم! مخاطبی که هنوز دنبال کلیشه های ده سال پیش میگرده. مخاطبی که فقط دوست داره عادت کنه... مخاطبی که فقط برای خودش بت میسازه و خودش رو درگیر اسم ها می کنه. مخاطبی که همیشه در مقابله کارهای نو و خلاق جبهه میگیره. البته خیلی ها با بی انصافی شباهت رو هم با کلمه تقلید بیان کردند. شاید خیلی درست نباشه که مثال بزنم ولی وقتی هنرمندی به نام Drake وارد صحنه هیپ هاپ شد همه اون رو به تقلید از lil wayne متهم کردند ولی امروز با گذشت دو سه سال همه به تفاوت های اساسی این دو پی بردند... شاید بهرام و نوید از لحاظ تونالیته صدا شبیه هم باشند (که به نظر من زیاد هم اینطور نیست) ولی در بیان کلمات و لهجه ادای جملات و حتی گفتن حروف خاص با هم تفاوت های عمده ای دارند. جدا از این، فلوی متفاوتی هم دارند. با کمی دقت به راحتی میشه فهمید. جدای از این مسایل در مفهوم و حرفایی که نوید در آلبوم میزد تفاوت هایی با بهرام داشت! فلوهائی که نوید در سه آهنگ "بازیمو بلدم" ؛ "خرابم" و " منتظر نباش" به کار برده از خلاق ترین فلوهای هیپ هاپ فارسی است به نظر من و نمونه اش رو هم تا به حال نداشتیم! البته باید گفت که هنرمندان میتونن روی هم تاثیر بزارند واین اصلا چیز بدی نیست و خیلی هم رایجه. باید این رو هم در نظر گرفت که نوید یا اون که چند سالی است در هیپ هاپ فارسی فعاله ولی این آلبوم حرکت اول اون به سمت هیپ هاپ سطح اول ایران است و با استعدادی که ما ازش دیدیم مطمئنا جایگاه خیلی خوبی رو میتونه در هیپ هاپ فارسی کسب کنه.

این آلبوم دارای ویژگی هایی بود که زیاد مورد توجه قرار نگرفت. این آلبوم اولین آلبوم حرفه ای رپ فارسی است که در اون سه تهیه کننده به طور مشترک با هم همکاری کرده اند. پردازش صدا، تکنیک های شعر نویسی و رپ خوانی و جزییات به کار رفته در سمپلینگ از نکات و ویژگی های این آلبوم بود. خوشبختانه ما از کسانی که گوشِ موسیقیایی خوبی داشتند و کار رو با دقت دنبال کردند بازخورد های خیلی خوب و امیدوار کننده و البته سازنده دریافت کردیم.

در اینکه آلبوم دارای اشکالاتی است شکی نیست ولی ما دوست داریم نقد ها منصفانه و با دلیل و مدرک باشه تا ما بتونیم نقاط ضعف کار خودمون رو بفهمیم و در صورت ممکن برطرف هم بکنیم. حالا باز هم اگه به صورت جزئی و موردی سوالی یا نقدی دارید بپرسید که اگه تونستم پاسخگو باشم!

نصیر مشکوری: ممنون مضراب عزیز، این گفتگو فقط برای آشنائی بیشتر با تو و موسیقی تو بود و گفتیم حالا که بحثی در مورد آلبوم "خشت" بوده نظر تو رو هم داشته باشیم. خوشحالم که حداقل موقعیتی پیش آمد که تو هم تونستی برخلاف اونچه من و شاید دیگران هم نسبت به این آلبوم نظر داشتند به بحث بشینی و نظری تکنیکی خودت رو بدی. بنظر من باید بگذاریم مخاطبین خودشون برداشت خودشون رو از نقد من و نظر شما داشته باشند و بقیه اش رو هم زمان مشخص می کنه.

امیدوارم اینجا انصافی که تو در نظر داشتی رعایت شده باشه. اگر توضیح دیگه نداری من برم سر سوال بعدی و به آینده بپردازیم.
خُب، آلبوم "خشت" منتشر شد و مطمئناً همه منتظرند ببینند مشغول چکاری هستی. برنامه آینده ات چیه؟

مضراب: دیوار بیشتر تمرکزش روُ روی پروژه "خشتی دیگر بر دیوار" خواهد گذاشت که آلبوم "خشت " از نوید هم از همین مجموعه بود. جزئیات کامل "خشتی دیگر بر دیوار" رو به زودی رسما اعلام خواهیم کرد .

نصیر مشکوری: برای سوال آخر؛ شرایط و موقعیت هیپ هاپ زیرزمینی ایران رو چگونه ارزیابی می کنی؟

مضراب: من آدم واقع بینی هستم بعد از ده سال هنوز هیپ هاپ ایران نتونسته جایگاهی که مد نظر خیلی از ماهاست رو بدست بیاره ولی با کار هایی که در سال نود انجام شد و قراره بشه و معرفی استعدادهای جدید در کنار ستاره های قدیمی داره مسیر نسبتا خوبی رو طی می کنه و اگر اتفاق و مشکل خاصی پیش نیاد آینده امیدوار کننده ای در انتظار هیپ هاپ فارسی است.

امیدوارم کسانی که در هیپ هاپ فارسی دستی در کار دارند در کنار آماده کردن آهنگ های فاخر و درخور، اقداماتی نیز برای شکل گیری بهتر فرهنگ هیپ هاپ ایرانی انجام بدهند. به نظر من برگزار کردن مسابقات، تهیه رادیو و پادکست، نوشتن مقاله و ... خیلی بهتر، مهمتر و تاثیر گذار تر از ویدیو کلیپ های پرخرج و بی فایده باشه. در هر حال ما در تلاشیم که آینده خوبی رو با توجه به محدودیت های موجود رقم بزنیم.

نصیر مشکوری: خوشحالم از اینکه تونستیم با هم گپی بزنیم و هم با هنرت و هم باروحیاتت آشنا بشیم و همچنین از زاویه نگاه تو هم به آلبوم خشت بپردازیم. برات آرزوی موفقیت دارم.

مضراب: مرسی از شما که این فرصت رو فراهم کردید برای من تا با توجه به موضوع و حیطه بحث حرفایی رو که داشتم بزنم.

صفحه رسمی بشکن

صفحه رسمی نصیر مشکوری

صفحۀ رسمی مضراب

جنبش هیپ هاپ ایران اتفاق نسل ماست؛ در گفتکوئی با بهرام!

سال نود خورشیدی سال پُر باری برای رپ فارس بود. چرا که هیپ هاپ زیرزمینی ایران فرم هدفمندتری را در موازات با جریانات مردم پسند بخود گرفت. این جریان پویای فرهنگی و موسیقائی را هنرمندان متعددی سال ها با تجربه اندوزی ها و نوپردازی های خود طراحی کرده اند. یکی از این هنرمندان بهرام است. او از پیشگامان هیپ هاپ آگاه، از فرهنگسازان و نظریه پرداز هیپ هاپ زیرزمینی ایران است.

موقعیتی استثنائی پیش آمد تا با او بعد از سال ها سکوت گفتگوئی برای سایت بشکن داشته باشم و از آنچه در ذهنیت یک هنرمند زیرزمینی می گذرد جویا شوم.

نصیر مشکوری: بهرام عزیز، سپاسگزارم از اینکه بعد از سال ها سکوت دعوت من و سایت بشکن رو برای یک گفتگوی اختصاصی پذیرفتی.حرف و سوال زیاده، سال ها در قلب تهران در مرکز جنبش هیپ هاپ ایران، اون هم هیپ هاپ آگاه و زیرزمینی ایران فعال و همیشه تاثیر گذار بودی. اخیراً هم از ایران خارج شدی و تن به مهاجرت سپردی.

سوال اولم رو اینطور شروع می کنم؛ یکی از جذابیت های آلبوم " سکوت " نامش بود! تو و آتور یک آلبومی رو منتشر کرده بودید که پُر از حرف و بقول خودت دلنوشته بود. اما اسمش سکوت بود. این تناقض یک خلائی رو ایجاد کرده بود که فکر برانگیز و توهم ساز هم بود. این سکوت می شد خیلی معنا ها بده که نمی خوام من واردش بشم. می خوام خودت ایده ای که پشت این عنوان خوابیده رو برای ما تشریح کنی.

بهرام: عنوان این مجموعه که توسط آتور به زیبایی انتخاب شده، در ابتدا شکافته می شه. وقتی که شما چند خطی از زنده یاد احمد شاملو رو می شنوین. در انتها هم ما دوباره از صدای ایشون استفاده کردیم و محتوای مجموعه اینجوری مشخص میشه که در این سکوت حقیقت ما نهفته ست.

ما در این مجموعه سعی کردیم که مخاطب، سکوت رو بشنوه! چون فکر می کنم درون سکوت، بیشتر از فریاد حرف هست و بیشتر می تونه مخاطب رو به فکر کردن وادار کنه و این چیزیه که همیشه برای ما اولویت داشته.

البته همونطور که شما هم گفتی خیلی معنا ها در این سکوت نهفته ست که من هم بیش از این واردش نمیشم و بهتره اجازه بدیم که همه برداشت خودشون رو داشته باشن.

نگاهی بر آلبوم "خشت" از نوید با صدای بهرام!

... اینجا جا واسه آدمای خلاق نیست/ اینجا جا واسه حرفای سر راست نیست/ اینجا نفس بکشی یه لگد زیره پاته می ری، درست یا غلط/ خدا همراته.../ با کلی دل دیگه/ با کلی حرفی که گله می گه/ یکی دل می ده یکی دل نمی ده/ این حرفای پشت این ایده/ که من و تو امتداد یه خطیم/ صدای خفه شدۀ یه نسلیم/ پارافین سوخته یه شمعیم/ که سرد می شیم و بازم می جنگیم/ زندگی رویا نیست/ این دنیا بدون خدا نیست/ ستاره ها رو فقط احلش می بینن/ آسمونیا سر بالا می گیرن دستا باز چشا بسته/ نفسا حبثه/ پرواز با ترسه/ بترس ولی بپر/ درد بکش ولی بخند/ خدا همراته...

پیوند دریافت آلبوم "خشت" بطور رایگان

 

خشت دیگری بر دیوار تشکل "دیوار" اضافه شد. این مجموعه جذاب اثر خلاقیت و هدفمندی سه آواپرداز در صحنۀ هیپ هاپ آگاه ایران است، یعنی آِحسان آتور، مضراب و نوید. "نوید" که تا مدتی پیش آنچنان شناخته شده نبود با انتشار این آلبوم به درون نقشه رسمی هیپ هاپ آگاه ایران پرتاب شد. اما این جهش پُرآوا و رنگارنگ بخاطر شباهت بیش از اندازه رپ خوانی نوید به بهرام ضعف بزرگی را در ساختار این مجموعه ایجاد کرده است.

شاید مقایسۀ نوید و بهرام با نگاهی انتقادی بنظر بی لطفی و نادیده گرفتن تمام کیفیت های عالی در این مجموعه بیاید. اما این شباهت های واضح در جریان ضربآگین خوانش (Flow)، حس و فضاسازی در رپ خوانی، تاکیدها و ایست های محکم و قاطع، جنس صدا و رپ خوانی برگرفته از شیوه ای که بهرام در آلبوم سکوت بویژه تکنیکی که در رپآهنگ "خورشید خانم" با آن بیان شاعرانه پیشگام شده بود، همه و همه متاسفانه تا حدود بسیار زیادی هویتی تقلیدی به کلیت رپ خوانی نوید در این مجموعه داده است که می توانست با کمی ابتکار و بیرون کشیدن اصالت و هویت شخصی وی براحتی شکلی تازه و متفاوت بخود گیرد و این مجموعه را که تمام پدیده های لازم را چه در محتوا و چه در ساختار ضربآهنگ ها برای یک آلبوم پیشگام و – بواقع - هیپ هاپ ایرانی دارد را منحصربفرد کند.

فراموش نکنیم که فرهنگ و موسیقی هیپ هاپ به عنوان یک پدیدۀ مدرن و درونشهری بطور بنیادینی ضد تکرار و شباهت سازی حرکت می کند. اگرچه دائماً با گذشته درگیر است و از نمونه ها و آواهای قدیمی در چیدمانی (Sampling) نوین استفاده می کند اما هیچگاه در قالبی تقلیدی و ساختاری اقتباسی تکرار نمی شود بلکه از همان قطعات موسیقی های آشنا در جهت ساختارشکنی در فرمی جدید نوپردازی می کند. دیدگاهی پست مدرنیستی که بی زمانه است و بی مرز. چنین موسیقی با فرهنگ مدرن شهری مانند هیپ هاپ برپایۀ اصالت و ابتکار ساخته می شود در غیر این صورت نمی تواند مدرن و پیشگام باشد و فقط تولیدی مردم پسند و ایستاست.

اِپیسود جدید "گپ گپ" از پیشگامان هیپ هاپ دعوت کرده؛ و سهندکوآزی که از روز اول گپ گپ تا امروز روایت می کند!

"گپ گپ" برنامه ای ست رادیوئی ویژه موسیقی هیپ هاپ جهان و ایران که در قلب تهران ضبط می شود این برنامه با مدیریت و اجرای سهند کوآزی بزودی از رادیو جوان پخش خواهد شد.

در همین رابطه از شخص سهند کوآزی خواستیم کمی از تاریخچۀ "گپ گپ" و برنامه ای که برای شماره جدید در نظر گرفته برایمان بگوید:

سهند کوآزی: برنامه رادیویی گپ گپ که در مورد هیپ هاپ ایران میباشد به من توسط دی جی دلبر از طرف سایت رادیو جوان در جولای سال 2008 پیشنهاد شد و آنها دنبال کسی بودند که برنامه ای بطور هفتگی 30 دقیقه پیرامون رپ و هیپ هاپ ایرانی بتواند اجرا کند و از من خواستند که برنامه ای تهیه کنم که در آن آهنگ های جدید، آرتیست های جدید و کلاً ژنرای جدید هیپ هاپ ایرانی رو معرفی کنیم من که قبل از این بهمراهی عرفان و خشایار و "ببین تی وی" که در آن زمان در آمریکا بودند که شما آن هارو بنام "من و تو" می شناسید اونروزها برنامه تصویری اینترنتی "رپ گپ " رو ساخته بودیم که البته بعد از چند قسمت از رپ گپ و اتفاقاتی که پیرامون اون افتاد و .یکسری اختلافات در اهداف برنامه و نحوه اجرای آن با عرفان من ترجیح دادم در این برنامه نباشم و نمی دونم و بخاطر ندارم دقیقاً چرا بعد از مدتی کنسل شد.

هیپ هاپ صدای فرد شهرنشین در امید ایجاد تغییر است؛ گفتگوئی خواندنی با سالومه!

تمام تلاش من این است که بنوعی گفتگوهای آموزشی و تحلیلی تهیه کنم تا نسل تازه وارد و کنجکاو موسیقی هیپ هاپ ایران و حتی بعضی از قدیمی ها هم با ریشه ها و عواملی که باعث خیزش این جنبش رنگارنگ در ایران شده آشنا شوند و راه خود را آگاهانه تر و هدفمندتر پیش بگیرند. از این رو در کنار معرفی هنرمندان جدید هیپ هاپ ایران سعی دارم تا آنجا که امکان دارد هر چندوقت یکبار با یکی از پیشگامان این جنبش در ایران گفتگو کنم تا با تاریخ و گذشته این موسیقی در ایران بیشتر آشنا شویم.اولین گفتگوی ما در همین راستا با "دیو" (متن گفتگو با دیو) بود که چند ماه پیش در سایت بشکن منتشر شد. اینبار از "سالومه" اولین و جدی ترین زن رپ خوان در هیپ هاپ خاص پسند ایران دعوت کردم که با روحیات، ذهنیت و موسیقی او بیشتر آشنا شویم. او که هم اکنون در یکی از دانشگاه های هنرهای تجسمی در ژاپن مشغول تحصیل است طبق خبری که از طرف خود او اخیراً منتشر شد در حال تهیه و تنظیم یک آلبوم کامل نیز هست که بزودی به بازار هیپ هاپ خاص پسند ایران ارائه خواهد شد.

فارس نیوز خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران وابسته به سپاه بتازگی مقاله ای با لحنی بسیار تند را منتشر کرده است و به بررسی  موسیقی رپ زیرزمینی و عوامل گسترش آن در ایران پرداخته  که این صفحه میتوانید بخوانید.

 

گردانندگان و عوامل گسترش رپ زيرزميني

در شماره قبل، دو تن از عوامل اصلي گرداننده موسيقي رپ زيرزميني شناسانده و فعاليت هاي ضد فرهنگي شان بررسي شد. در اين شماره كه آخرين بخش از اين سلسله مقالات است به ديگر گردانندگان اصلي اين جريان و همچنين به عوامل گسترش آن پرداخته خواهد شد.

نسل جدید هیپ هاپ زیرزمینی ایران؛ گفتگوئی با بنیامین

گاهی رسانه ها از جمله ما که غیروابسته و مستقل هم هستیم و بطور افتخاری در جهت معرفی موسیقی نوین ایران فعالیت می کنیم از یک سری تحولات عقب می افتیم و پاک فراموش می کینم که این فرهنگ جوانان ما از ما هم جلو زده و ما هنوز اندر خم کوچۀ اولیم و گیر دادیم به همان اولی ها در جریان موسیقی هیپ هاپ که امروز در آن "بالاها" نشستند و یادشان رفته ما در آن روزها که کسی تحویلشان نمی گرفت، بلندگوی آنها بودیم. بعضی رسانه های حرفه ای و بین المللی هم که هر چه مخاطب بخواهد برایشان یکدفعه مهم و جذاب می شود، امروز شده اند بلندگوهای جدید این هنرمندان!

تنها راه بیرون آمدن رسانه ها از یک چنین بنبستی، درک امروز و کشف صداهای تازه است. صداهائی که معمولاً نادیده گرفته می شوند و زیر سایه پیشگامان و "تازه مشهورها" گم می شنود. البته نه صداهای تکراری و تقلیدی بلکه آندسته که حرفی دارند و حرفشان را در قالبی خاص و تازه ای می زنند. در گذشته با جوان رپ خوانی بنام "مسموم" گفتگوئی کرده بودم (متن گفتگو). اما اینبار رپ خوان دیگری را در نظر داشتم.

نام او بنیامین است. یکی از رپ خوانان جوان و نسل جدید هیپ هاپ ایران که هم در رپ نویسی و هم در رپ خوانی تکنیکی خاص دارد. او نگاهی ویژه به مفاهیم و فرهنگ هیپ هاپ دارد که مورد توجه است. رپ خوانی که احساس می شود مثل آب جاریست و هر لحظه شکل تازه می گیرد و ذلال تر می شود.

در زیر گفتگوی من را با بنیامین می خوانید.

انقلاب تونس و هیپ هاپ تونس، ترکیبی کوبنده و ضربآگین!

اِلژنرال یا "حمدا بن امور" 22 سال دارد و در سال 2011 میلادی در نشریۀ "تایمز" به عنوان یکی از صد نفر انسان تاثیر گذار در جهان معرفی شده است. زمانی که برای اولین بار رپاهنگ "رئیس لبلد" یا همان "رئیس جمهور" را از "اِلژنرال" شنیدم و اینکه این رپاهنگ چنان تاثیری را بر روی مردم تونس گذاشته است که بنوعی این قطعه سرود قیام مردم شده است بسیار تحت تاثیر قرار گرفتم. البته همزمان بیاد رپآهنگ قدیمی "بهرام" خودمان هم افتادم که رپآهنگی با نام مشابه چندین سال پیش منتشر کرده بود. رپآهنگ "نامه ای به رئیس جمهور"!

به هر صورت چندی پیش موسسۀ تئاتر ملی سوئد از این رپ خوان تونسی برای چند اجرا در سوئد دعوت کرده بود و این موقعیتی شد تا  در سایت "بشکن" برای اولین بار در رسانه های ایرانی با این جوان هنرمند و متعهد گفتگوی کوتاهی داشته باشم که در زیر می خوانید. امیدواریم  این گونه گفتگوها پل ارتباطی شود میان هنرمندان هیپ هاپ ایران، خاورمیانه و شمال آفریقا.

نصیر مشکوری: رپآهنگ "رئیس جمهور" بنوعی در جریان قیام مردم تونس علیه "بِن علی" نقش متن آهنگ یا سرود انقلاب تونس رو بازی کرد. گفته می شه حتی زمانی که مردم مصر در اوج انقلابشون در میدان طهریر تحصن کرده بودند به این رپآهنگ گوش می کردند و زمزمه می کردند. این آهنگ چطور شروع شد؟