این نوشته کوتاه رو من در ادامه و در تکمیل نوشتاری نوشتم که فکر کنم پائیز سال گذشته از احسان قره ضیاالدینی (تهیه کننده موسیقی هیپ هاپ ایران) تحت عنوان "شاهین نجفی ساسی مانکن است" در وب سایت "خورشید رپ" درج شده بود و همچنین نوشتاری که چند ماه پیش از شهریار کبیری (فیلمساز و گارگردان غیروابستۀ) تحت عنوان "بدون عنوان" در ماهنامه "پالاپال" شماره هفت منتشر کرده اند. شاید در سرآغاز بهار سال 1391 با ادامه اینگونه مباحث فرهنگی، پیشگامی باشیم برای ادامۀ تبادل نظر و در پیوست فرهنگسازی در جهت درک بهتر فرهنگ موسیقی نوین ایران.

گفتگوئی با "مضراب"، زندگی هنریش، دیدگاهایش و انتقاد او بر انتقاد از آلبوم "خشت"

گفتگوئی دیگر با هنرمندی دیگر. هنرمندی جوان و بااستعداد. او را با نام هنری "مضراب" می شناسیم. او یکی از تهیه کنندگان و ضربآهنگ سازان هیپ هاپ ایران است. مضراب را می توان از تهیه کنندگان نسل دوم هیپ هاپ ایران دانست که در آلبوم سکوت بهرام و اخیراً نیز در آلبوم جنجالی "خشت" نوید آواسازی کرده است.

از آنجائی که موسیقی بدون سازندگانش معنی ندارد و متاسفانه عموم مردم موسیقی را اول با خوانندگانش (در اینجا رپ خوان ها) و ترانه هایش (در اینجا رپ نوشته) می شناسند، شاید بهتر باشد که در معرفی موسیقی هیپ هاپ ایران این سنت را بشکنیم و به تهیه کنندگان و ضربآهنگ سازان این جنبش فرهنگی-موسیقائی همان اندازه بها دهیم که به رپ خوانانمان بها می دهیم.

به همین خاطر با توجه به آثار خلاق و نوپردازی که مضراب در چند مجموعه ای که از طرف تشکل "دیوار" منتشر شده تهیه کنندگی کرده است، بجا دیدم که با او کمی از تاریخچۀ هنریش گفتگو کنم و همزمان به موضوعات جانبی و آموزندۀ دیگری مانند انتقاداتی که به آلبوم "خشت" شده بود بپردازم و نظر خود او را نیز در این باره بپرسم.

نصیر مشکوری: سلام مضراب عزیز. لطف کردی دعوت من رو برای یک گفتگو پیرامون زندگی هنریت، دیدگاهت در مورد جنبش هیپ هاپ ایران و آلبوم نوید بنام خشت پذیرفتی.

مضراب: سلام. خوشحالم که چنین فرصتی پیش اومد و امید وارم که بتونیم گفتگوی خوبی رو رقم بزنیم .

نصیر مشکوری: اولین سوالم رو می خوام اینجوری شروع کنم که؛ من و خیلی های دیگه تو رو به عنوان یک تهیه کننده و ضربآهنگساز می شناسیم که در آلبوم "سکوت" بهرام و در این آلبوم نوید بنام "خشت" نقش داشتی. اما مطمئناً فعالیتت بر می گرده به قبل از اینها. درسته؟

مضراب: بلی! مضراب رو همه با همین دو کاری که شما گفتید میشناسند ولی آشنایی من با هیپ هاپ بر میگرده به سن هشت یا نه سالگی من که برای اولین بار صدای The Notorious B.I.G. رو در آهنگ This Time Around از مایکل جکسون شنیدم. با اینکه نمی فهمیدم که تو این آهنگ راجع به چی صحبت می کنن و بدون اینکه حتی بدونم اسم اینطور خوندن رپه خیلی ناخوداگاه شیفته این آهنگ شدم. چند سال بعد تر از طریق یکی از بستگان نوار کاست اورجینال آلبوم Illmatic از Nas به دستم رسید و این اولین آشنایی رسمی من با هیپ هاپ بود. بدلیل محل زندگی و شرایط خانوادگی نه به اینترنت دسترسی داشتم و نه کسی که چیزی راجع به هیپ هاپ چیزی بدونه در اطراف من بود... تا اینکه وقتی 13 یا شایدم 14 سالم شد وارد دنیای اینترنت شدم و یکی از اولین کارهایی که کردم این بود که اسم The Notorious B.I.G رو در گوگل جستجو کردم. با اونکه زیاد زبان انگلیسی خوبی در اون زمان ندااشتم ولی این خودش باعث شد که کم کم با هیپ هاپ آشنا بشم و طبیعتا با آهنگ ها و خواننده های بیشتر و مقاله های بیشتر راجع به فرهنگ هیپ هاپ. خیلی اتفاقی به نرم افزاری به نام Mixvibes برخوردم که یک نرم افزار خیلی ساده واسه میکس دو آهنگ روی هم بود... یادمه که ورژن کامل هم نبود و نمیتونستم کار نهایی رو توش ذخیره کنم... ولی از طریق همون کم کم با اصطلاحات موسیقی الکترونیکی و نرم افزار های دیگری آشنا شدم و به طور خیلی آماتور شروع کردم به بیت ساختن و درست کردن ریمیکس از آهنگ های خوانندگان دیگه.

این داستان همینطور ادامه داشت تا به سایت "دیوار" برخوردم و کمی در فرومش فعالیت کردم و ازاونجا با "مهدی پورداد" آشنا شدم که از مدیران سایت و کمپانی دیوار بود... و از طریق اون با "احسان آتور" مدیر و تهیه کننده دیوار آشنا شدم و نمونه کارهام رو براش فرستادم و در شهریور سال هشتاد و هفت رسما عضو تشکل دیوار شدم.

نصیر مشکوری: ... بعدشم که در آلبوم سکوت بهرام یک یا دوتا از آهنگ ها رو تهیه کرده بودی.چیزی که جالبه و خیلی هم اشتباه هست، نادیده گرفتن تهیه کننده و یا ضربآهنگساز در موسیقی هیپ هاپ ایران هست. اون هم بخاطر ناآگاهی مخاطبین و دست اندکاران این موسیقی می تونه باشه. هیپ هاپ از اونجا که کلام درش نقش مهمی رو بازی می کنه متاسفانه تهیه کننده اکثراً زیر سایه رپ خوان نادیده گرفته می شن. در صورتی که هیپ هاپ اساساً برپایه بیت ها یا ضرب ها ساخته می شه و کلام روش قرار می گیره. اون فضاسازی و آواپردازی عنصر مهمی در موسیقی هیپ هاپه.حالا از این بگذریم؛ سوال من این هست که بنظر تو چه تفاوتی میون یک آهنگ و یک ضربآهنگ وجود داره؟
اصلاً جایگاه ضربآهنگ در هیپ هاپ کجاست؟

مضراب: به نظر من برای بررسی جایگاه بیت یا به قول شما ضربآهنگ بهترین کار اینه که برگردیم به تعریف فرهنگ هیپ هاپ. فرهنگ هیپ هاپ دارای چهار المان اصلی است که دو تا از اون ها یعنی "دی جی اینگ" و "ام سی اینگ" مشخصا موسیقی هیپ هاپ رو تشکیل میدن. اگر کمی تاریخ شکل گیری هیپ هاپ و موسیقی هیپ هاپ رو بررسی کنیم می بینیم که پیشگامان اصلی هیپ هاپ کسانی نبودند جز دی جی ها که اگه قرار باشه نام هم ببریم میتونیم از DJ kool Herc و Afrika Bambaata یاد کنیم. همین قضیه نشون دهنده اهمیت دی جی اینگ در هیپ هاپ است. یعنی نباید بین سهم دی جی اینگ و ام سی اینگ در فرهنگ هیپ هاپ و موسیقی هیپ هاپ فرقی قایل شد. دی جی اینگ اونقدر مهم بوده که حتی روی عنصر برک دنس نیز تاثیر داشته تا جایی که برک دنس رو نمیتونیم بدون موسیقی تصور کنیم.

پس وقتی در هیپ هاپ فارسی می شنویم که "هیپ هاپ کلام محور است" ،نباید زیاد خرده بگیریم چون این جمله فقط میتونه ناشی از نا آگاهی گوینده از فرهنگ هیپ هاپ باشه.
شاید دسته بندی بیت (ضربآهنگ) و آهنگ معمولی زیاد درست نباشه ولی معمولا بیت رو تهیه کننده تهیه میکنه و آهنگ رو "آهنگساز"... دانش موسیقی و خلاقیت در هر دو دخیل هستند ولی خلاقیت در تهیه یک ضربآهنگ هیپ هاپ شاید نقش اول رو بازی کنه. به کار گیری خلاقیت میتونه در مراحل مختلف ساخت یک بیت مطرح بشه ولی شاید نمونه بارز این خلاقیت رو بشه در سمپلینگ نشون داد. تفاوت اصلی که بیت هیپ هاپ با بقیه آهنگ ها وجود داره سادگی و تکرار است.

نصیر مشکوری: از خلاقیت گفتی و تفاوت بین بیت سازی یا ضربآهنگسازی با آهنگسازی که بنظر من دو دنیای متفاوت و دور از هم هستند. از لحاظ ارزشی از هم کم نیستند اما اهداف با نتیجه های متفاوتی رو بدست می دند. همونطور که ترانه سرائی با رپ نویسی، و خوانندگی با رپ خوانی تفاوت داره، ضربآهنگ هم با آهنگ تفاوت و رویکرد موسیقائی متفاوتی داره که نباید فراموش کرد.اما از این بحث بگذریم، می خوام بدونم این مرحلۀ بیت سازی از اون اول که ایده ای به ذهنت می رسه تا زمانی که به نتیجه مورد نظرت می رسه چطور پیش می ره؟
آیا اول کلام حاضر می شه و بعد بیت نسبت به مفهوم رپ ساخته و پرداخته می شه یا برعکس؟ اصلاً این خلاقیت کجا و در چه شکلی خودنمائی می کنه؟

مضراب: خب از اونجایی که خلاقیت نقش مهمی در ساختن یک بیت ایفا میکنه، ساختن یک بیت شاید همیشه یک روند ثابت رو طی نکنه ولی کلا یک بیت از دو قسمت اصلی "درام" که هسته اصلی بیت است و "سمپلینگ" تشکیل میشه. البته میتونه در مراحل بعدی چیز های دیگه از جمله سازهای زنده و یا صدای های تولید شده توسط سینتی سایزر ها هم بهش اضافه بشه. خلاقیت میتونه خودش رو هم در "درام" و هم در نوع استفاده از تکنیک "سمپلینگ" نشون بده. پس اون ایده اولیه و خلاقانه ممکنه که از ساخت یک "درام" و یا سمپل کردن یک قطعه شروع بشه و کم کم با اضافه شدن چیز های دیگه و گسترش بیشتر به نتیجه نهایی تبدیل بشه.

شعر و بیت هر دو حاصل حس درونی شاعر و تهیه کننده هستند و اینکه کدوم زودتر آماده میشه هم روال مخصوص و ثابتی نداره. خیلی وقت ها تهیه کننده بیت رو با توجه به شعر شاعر درست می کنه و خیلی وقت ها هم شاعر با توجه به بیت ساخته شده شعر میگه اما در هر صورت حس مشترک تهیه کننده و شاعر باعث میشه که یک کار قوی و فاخر تولید بشه.

البته باید گفت که وظیفه تهیه کننده فقط ساختن بیت نیست بلکه تهیه کننده در تمام مراحل شکل گیری یک اثر از ساختن بیت و شعر، ضبط کار و حتی نتیجه نهایی حاصل از میکس و مستر نیز دخالت داره.

مشکوری: توضیح جامع و خوبی دادی، ممنونم. همین توضیحت باعث می شه برم سر آلبوم "خشت" نوید که خودت و آِحسان آتور و همچنین خود نوید با هم تهیه و تنظیم کردین. آلبوم بسیار جذابی هست. یعنی رنگارنگی خاصی داره که با مفاهیم و موضوعات خاص هم پُر شده و واقعاً شنیدنی ست. جای این رو داره که خسته نباشید بگم.

قبل از اینکه وارد بحث پیرامون آلبوم خشت بشیم لطف کن برامون توضیح بده که چه شد شما سه نفر تصمیم به تهیه این آلبوم گرفتین و چه مدت تهیه اش طول کشید؟

مضراب: پاییز سال هشتاد و نه بود که نوید تهیه آلبوم دوم خودش رو به صورت انفرادی شروع کرد و یک سری از کارهاش رو برای "دیوار"فرستاد و درخواست همکاری کرد... طی گذشت زمان و با دیدن استعداد های نوید ، سرانجام "دیوار" در نوروز سال نود تصمیم بر حمایت و همکاری با نوید و تهیه آلبوم" خشت" گرفت. در این مدت نزدیک به 15 آهنگ تولید شد که با توجه گذشت زمان و فضای کلی آلبوم 9 آهنگ برای آلبوم انتخاب شد.

نصیر مشکوری: البته انتقادی کلی هم در نقدی که در موردش نوشتم به این مجموعه داشتم که شباهت صدا و کمی تکنیک رپ خوانی نوید به بهرام بود که بنظر من ضعف کوچکی نیست. با در نظر گرفتن صدای نوید که ظاهراً ذاتاً شبیه به بهرام هست، استفاده از تکنیک رپ خوانی بهرام باعث شده که سوء تفاهم ها و توهم هائی هم بوجود بیاد.

از اونجا که تو یکی از پایه های اصلی این آلبوم بودی و تعدادی از ضربآهنگ ها رو خودت ساختی تصمیم دارم در مورد این آلبوم در همین جا نظرت رو بپرسم تا نقد من جنبۀ یکجانبه نگیره و با دیدگاه های تو بتونیم جوانب دیگر رو هم در نظر بگیریم و سازنده باشیم.
نظرت رو لطف کن در مورد این انتقاد برای ما بگو.

مضراب: مقاله ای که شما نوشتید رو من خوندم... در کل مقاله خوبی بود ولی خب من دوست دارم که مقاله های انتقادی به صورت جزئی و فنی و تکنیکی به نقد و بررسی بپردازه نه به طور کلی و فقط بازی با کلمات. نقد فنی و تکنیکی است که باعث میشه ما اشکلاتمون رو درک کنیم و در آینده برطرف کنیم. برای همین دوست دارم به صورت جزیی تر ولی خب مختصر راجع کل آلبوم و آهنگ ها و خود نوید کمی توضیح بدم.

به نظر من نوید علاوه بر صدای گرم و تاثیر گذارش ، دارای دو ویژگی اصلی و عمده است : یک بیان مستقیم و صریح منظور بدون پیچیدگی و دومی که خیلی ممهمتر هم هست فلوی خاص خودش که جدید هم هست وکسی تا به حال در هیپ هاپ فارسی نداشته یا اگر هم داشته من نشنیده ام!

اینکه بگیم بهرام و نوید خیلی شبیه هم هستند واقعا نگاهی سطحی است. ما بازخورد های مختلفی بعد از پخش این آلبوم دریافت کردیم که شاید عمده ترینش"

شباهت نوید به بهرام" بود و ما این رو از قبل پیش بینی میکردیم... چون از توانایی گوش اکثر مخاطبین آگاه بودیم! مخاطبی که هنوز دنبال کلیشه های ده سال پیش میگرده. مخاطبی که فقط دوست داره عادت کنه... مخاطبی که فقط برای خودش بت میسازه و خودش رو درگیر اسم ها می کنه. مخاطبی که همیشه در مقابله کارهای نو و خلاق جبهه میگیره. البته خیلی ها با بی انصافی شباهت رو هم با کلمه تقلید بیان کردند. شاید خیلی درست نباشه که مثال بزنم ولی وقتی هنرمندی به نام Drake وارد صحنه هیپ هاپ شد همه اون رو به تقلید از lil wayne متهم کردند ولی امروز با گذشت دو سه سال همه به تفاوت های اساسی این دو پی بردند... شاید بهرام و نوید از لحاظ تونالیته صدا شبیه هم باشند (که به نظر من زیاد هم اینطور نیست) ولی در بیان کلمات و لهجه ادای جملات و حتی گفتن حروف خاص با هم تفاوت های عمده ای دارند. جدا از این، فلوی متفاوتی هم دارند. با کمی دقت به راحتی میشه فهمید. جدای از این مسایل در مفهوم و حرفایی که نوید در آلبوم میزد تفاوت هایی با بهرام داشت! فلوهائی که نوید در سه آهنگ "بازیمو بلدم" ؛ "خرابم" و " منتظر نباش" به کار برده از خلاق ترین فلوهای هیپ هاپ فارسی است به نظر من و نمونه اش رو هم تا به حال نداشتیم! البته باید گفت که هنرمندان میتونن روی هم تاثیر بزارند واین اصلا چیز بدی نیست و خیلی هم رایجه. باید این رو هم در نظر گرفت که نوید یا اون که چند سالی است در هیپ هاپ فارسی فعاله ولی این آلبوم حرکت اول اون به سمت هیپ هاپ سطح اول ایران است و با استعدادی که ما ازش دیدیم مطمئنا جایگاه خیلی خوبی رو میتونه در هیپ هاپ فارسی کسب کنه.

این آلبوم دارای ویژگی هایی بود که زیاد مورد توجه قرار نگرفت. این آلبوم اولین آلبوم حرفه ای رپ فارسی است که در اون سه تهیه کننده به طور مشترک با هم همکاری کرده اند. پردازش صدا، تکنیک های شعر نویسی و رپ خوانی و جزییات به کار رفته در سمپلینگ از نکات و ویژگی های این آلبوم بود. خوشبختانه ما از کسانی که گوشِ موسیقیایی خوبی داشتند و کار رو با دقت دنبال کردند بازخورد های خیلی خوب و امیدوار کننده و البته سازنده دریافت کردیم.

در اینکه آلبوم دارای اشکالاتی است شکی نیست ولی ما دوست داریم نقد ها منصفانه و با دلیل و مدرک باشه تا ما بتونیم نقاط ضعف کار خودمون رو بفهمیم و در صورت ممکن برطرف هم بکنیم. حالا باز هم اگه به صورت جزئی و موردی سوالی یا نقدی دارید بپرسید که اگه تونستم پاسخگو باشم!

نصیر مشکوری: ممنون مضراب عزیز، این گفتگو فقط برای آشنائی بیشتر با تو و موسیقی تو بود و گفتیم حالا که بحثی در مورد آلبوم "خشت" بوده نظر تو رو هم داشته باشیم. خوشحالم که حداقل موقعیتی پیش آمد که تو هم تونستی برخلاف اونچه من و شاید دیگران هم نسبت به این آلبوم نظر داشتند به بحث بشینی و نظری تکنیکی خودت رو بدی. بنظر من باید بگذاریم مخاطبین خودشون برداشت خودشون رو از نقد من و نظر شما داشته باشند و بقیه اش رو هم زمان مشخص می کنه.

امیدوارم اینجا انصافی که تو در نظر داشتی رعایت شده باشه. اگر توضیح دیگه نداری من برم سر سوال بعدی و به آینده بپردازیم.
خُب، آلبوم "خشت" منتشر شد و مطمئناً همه منتظرند ببینند مشغول چکاری هستی. برنامه آینده ات چیه؟

مضراب: دیوار بیشتر تمرکزش روُ روی پروژه "خشتی دیگر بر دیوار" خواهد گذاشت که آلبوم "خشت " از نوید هم از همین مجموعه بود. جزئیات کامل "خشتی دیگر بر دیوار" رو به زودی رسما اعلام خواهیم کرد .

نصیر مشکوری: برای سوال آخر؛ شرایط و موقعیت هیپ هاپ زیرزمینی ایران رو چگونه ارزیابی می کنی؟

مضراب: من آدم واقع بینی هستم بعد از ده سال هنوز هیپ هاپ ایران نتونسته جایگاهی که مد نظر خیلی از ماهاست رو بدست بیاره ولی با کار هایی که در سال نود انجام شد و قراره بشه و معرفی استعدادهای جدید در کنار ستاره های قدیمی داره مسیر نسبتا خوبی رو طی می کنه و اگر اتفاق و مشکل خاصی پیش نیاد آینده امیدوار کننده ای در انتظار هیپ هاپ فارسی است.

امیدوارم کسانی که در هیپ هاپ فارسی دستی در کار دارند در کنار آماده کردن آهنگ های فاخر و درخور، اقداماتی نیز برای شکل گیری بهتر فرهنگ هیپ هاپ ایرانی انجام بدهند. به نظر من برگزار کردن مسابقات، تهیه رادیو و پادکست، نوشتن مقاله و ... خیلی بهتر، مهمتر و تاثیر گذار تر از ویدیو کلیپ های پرخرج و بی فایده باشه. در هر حال ما در تلاشیم که آینده خوبی رو با توجه به محدودیت های موجود رقم بزنیم.

نصیر مشکوری: خوشحالم از اینکه تونستیم با هم گپی بزنیم و هم با هنرت و هم باروحیاتت آشنا بشیم و همچنین از زاویه نگاه تو هم به آلبوم خشت بپردازیم. برات آرزوی موفقیت دارم.

مضراب: مرسی از شما که این فرصت رو فراهم کردید برای من تا با توجه به موضوع و حیطه بحث حرفایی رو که داشتم بزنم.

صفحه رسمی بشکن

صفحه رسمی نصیر مشکوری

صفحۀ رسمی مضراب

جنبش هیپ هاپ ایران اتفاق نسل ماست؛ در گفتکوئی با بهرام!

سال نود خورشیدی سال پُر باری برای رپ فارس بود. چرا که هیپ هاپ زیرزمینی ایران فرم هدفمندتری را در موازات با جریانات مردم پسند بخود گرفت. این جریان پویای فرهنگی و موسیقائی را هنرمندان متعددی سال ها با تجربه اندوزی ها و نوپردازی های خود طراحی کرده اند. یکی از این هنرمندان بهرام است. او از پیشگامان هیپ هاپ آگاه، از فرهنگسازان و نظریه پرداز هیپ هاپ زیرزمینی ایران است.

موقعیتی استثنائی پیش آمد تا با او بعد از سال ها سکوت گفتگوئی برای سایت بشکن داشته باشم و از آنچه در ذهنیت یک هنرمند زیرزمینی می گذرد جویا شوم.

نصیر مشکوری: بهرام عزیز، سپاسگزارم از اینکه بعد از سال ها سکوت دعوت من و سایت بشکن رو برای یک گفتگوی اختصاصی پذیرفتی.حرف و سوال زیاده، سال ها در قلب تهران در مرکز جنبش هیپ هاپ ایران، اون هم هیپ هاپ آگاه و زیرزمینی ایران فعال و همیشه تاثیر گذار بودی. اخیراً هم از ایران خارج شدی و تن به مهاجرت سپردی.

سوال اولم رو اینطور شروع می کنم؛ یکی از جذابیت های آلبوم " سکوت " نامش بود! تو و آتور یک آلبومی رو منتشر کرده بودید که پُر از حرف و بقول خودت دلنوشته بود. اما اسمش سکوت بود. این تناقض یک خلائی رو ایجاد کرده بود که فکر برانگیز و توهم ساز هم بود. این سکوت می شد خیلی معنا ها بده که نمی خوام من واردش بشم. می خوام خودت ایده ای که پشت این عنوان خوابیده رو برای ما تشریح کنی.

بهرام: عنوان این مجموعه که توسط آتور به زیبایی انتخاب شده، در ابتدا شکافته می شه. وقتی که شما چند خطی از زنده یاد احمد شاملو رو می شنوین. در انتها هم ما دوباره از صدای ایشون استفاده کردیم و محتوای مجموعه اینجوری مشخص میشه که در این سکوت حقیقت ما نهفته ست.

ما در این مجموعه سعی کردیم که مخاطب، سکوت رو بشنوه! چون فکر می کنم درون سکوت، بیشتر از فریاد حرف هست و بیشتر می تونه مخاطب رو به فکر کردن وادار کنه و این چیزیه که همیشه برای ما اولویت داشته.

البته همونطور که شما هم گفتی خیلی معنا ها در این سکوت نهفته ست که من هم بیش از این واردش نمیشم و بهتره اجازه بدیم که همه برداشت خودشون رو داشته باشن.

نگاهی بر آلبوم "خشت" از نوید با صدای بهرام!

... اینجا جا واسه آدمای خلاق نیست/ اینجا جا واسه حرفای سر راست نیست/ اینجا نفس بکشی یه لگد زیره پاته می ری، درست یا غلط/ خدا همراته.../ با کلی دل دیگه/ با کلی حرفی که گله می گه/ یکی دل می ده یکی دل نمی ده/ این حرفای پشت این ایده/ که من و تو امتداد یه خطیم/ صدای خفه شدۀ یه نسلیم/ پارافین سوخته یه شمعیم/ که سرد می شیم و بازم می جنگیم/ زندگی رویا نیست/ این دنیا بدون خدا نیست/ ستاره ها رو فقط احلش می بینن/ آسمونیا سر بالا می گیرن دستا باز چشا بسته/ نفسا حبثه/ پرواز با ترسه/ بترس ولی بپر/ درد بکش ولی بخند/ خدا همراته...

پیوند دریافت آلبوم "خشت" بطور رایگان

 

خشت دیگری بر دیوار تشکل "دیوار" اضافه شد. این مجموعه جذاب اثر خلاقیت و هدفمندی سه آواپرداز در صحنۀ هیپ هاپ آگاه ایران است، یعنی آِحسان آتور، مضراب و نوید. "نوید" که تا مدتی پیش آنچنان شناخته شده نبود با انتشار این آلبوم به درون نقشه رسمی هیپ هاپ آگاه ایران پرتاب شد. اما این جهش پُرآوا و رنگارنگ بخاطر شباهت بیش از اندازه رپ خوانی نوید به بهرام ضعف بزرگی را در ساختار این مجموعه ایجاد کرده است.

شاید مقایسۀ نوید و بهرام با نگاهی انتقادی بنظر بی لطفی و نادیده گرفتن تمام کیفیت های عالی در این مجموعه بیاید. اما این شباهت های واضح در جریان ضربآگین خوانش (Flow)، حس و فضاسازی در رپ خوانی، تاکیدها و ایست های محکم و قاطع، جنس صدا و رپ خوانی برگرفته از شیوه ای که بهرام در آلبوم سکوت بویژه تکنیکی که در رپآهنگ "خورشید خانم" با آن بیان شاعرانه پیشگام شده بود، همه و همه متاسفانه تا حدود بسیار زیادی هویتی تقلیدی به کلیت رپ خوانی نوید در این مجموعه داده است که می توانست با کمی ابتکار و بیرون کشیدن اصالت و هویت شخصی وی براحتی شکلی تازه و متفاوت بخود گیرد و این مجموعه را که تمام پدیده های لازم را چه در محتوا و چه در ساختار ضربآهنگ ها برای یک آلبوم پیشگام و – بواقع - هیپ هاپ ایرانی دارد را منحصربفرد کند.

فراموش نکنیم که فرهنگ و موسیقی هیپ هاپ به عنوان یک پدیدۀ مدرن و درونشهری بطور بنیادینی ضد تکرار و شباهت سازی حرکت می کند. اگرچه دائماً با گذشته درگیر است و از نمونه ها و آواهای قدیمی در چیدمانی (Sampling) نوین استفاده می کند اما هیچگاه در قالبی تقلیدی و ساختاری اقتباسی تکرار نمی شود بلکه از همان قطعات موسیقی های آشنا در جهت ساختارشکنی در فرمی جدید نوپردازی می کند. دیدگاهی پست مدرنیستی که بی زمانه است و بی مرز. چنین موسیقی با فرهنگ مدرن شهری مانند هیپ هاپ برپایۀ اصالت و ابتکار ساخته می شود در غیر این صورت نمی تواند مدرن و پیشگام باشد و فقط تولیدی مردم پسند و ایستاست.

نسل جدید هیپ هاپ زیرزمینی ایران؛ گفتگوئی با بنیامین

گاهی رسانه ها از جمله ما که غیروابسته و مستقل هم هستیم و بطور افتخاری در جهت معرفی موسیقی نوین ایران فعالیت می کنیم از یک سری تحولات عقب می افتیم و پاک فراموش می کینم که این فرهنگ جوانان ما از ما هم جلو زده و ما هنوز اندر خم کوچۀ اولیم و گیر دادیم به همان اولی ها در جریان موسیقی هیپ هاپ که امروز در آن "بالاها" نشستند و یادشان رفته ما در آن روزها که کسی تحویلشان نمی گرفت، بلندگوی آنها بودیم. بعضی رسانه های حرفه ای و بین المللی هم که هر چه مخاطب بخواهد برایشان یکدفعه مهم و جذاب می شود، امروز شده اند بلندگوهای جدید این هنرمندان!

تنها راه بیرون آمدن رسانه ها از یک چنین بنبستی، درک امروز و کشف صداهای تازه است. صداهائی که معمولاً نادیده گرفته می شوند و زیر سایه پیشگامان و "تازه مشهورها" گم می شنود. البته نه صداهای تکراری و تقلیدی بلکه آندسته که حرفی دارند و حرفشان را در قالبی خاص و تازه ای می زنند. در گذشته با جوان رپ خوانی بنام "مسموم" گفتگوئی کرده بودم (متن گفتگو). اما اینبار رپ خوان دیگری را در نظر داشتم.

نام او بنیامین است. یکی از رپ خوانان جوان و نسل جدید هیپ هاپ ایران که هم در رپ نویسی و هم در رپ خوانی تکنیکی خاص دارد. او نگاهی ویژه به مفاهیم و فرهنگ هیپ هاپ دارد که مورد توجه است. رپ خوانی که احساس می شود مثل آب جاریست و هر لحظه شکل تازه می گیرد و ذلال تر می شود.

در زیر گفتگوی من را با بنیامین می خوانید.

انقلاب تونس و هیپ هاپ تونس، ترکیبی کوبنده و ضربآگین!

اِلژنرال یا "حمدا بن امور" 22 سال دارد و در سال 2011 میلادی در نشریۀ "تایمز" به عنوان یکی از صد نفر انسان تاثیر گذار در جهان معرفی شده است. زمانی که برای اولین بار رپاهنگ "رئیس لبلد" یا همان "رئیس جمهور" را از "اِلژنرال" شنیدم و اینکه این رپاهنگ چنان تاثیری را بر روی مردم تونس گذاشته است که بنوعی این قطعه سرود قیام مردم شده است بسیار تحت تاثیر قرار گرفتم. البته همزمان بیاد رپآهنگ قدیمی "بهرام" خودمان هم افتادم که رپآهنگی با نام مشابه چندین سال پیش منتشر کرده بود. رپآهنگ "نامه ای به رئیس جمهور"!

به هر صورت چندی پیش موسسۀ تئاتر ملی سوئد از این رپ خوان تونسی برای چند اجرا در سوئد دعوت کرده بود و این موقعیتی شد تا  در سایت "بشکن" برای اولین بار در رسانه های ایرانی با این جوان هنرمند و متعهد گفتگوی کوتاهی داشته باشم که در زیر می خوانید. امیدواریم  این گونه گفتگوها پل ارتباطی شود میان هنرمندان هیپ هاپ ایران، خاورمیانه و شمال آفریقا.

نصیر مشکوری: رپآهنگ "رئیس جمهور" بنوعی در جریان قیام مردم تونس علیه "بِن علی" نقش متن آهنگ یا سرود انقلاب تونس رو بازی کرد. گفته می شه حتی زمانی که مردم مصر در اوج انقلابشون در میدان طهریر تحصن کرده بودند به این رپآهنگ گوش می کردند و زمزمه می کردند. این آهنگ چطور شروع شد؟

گفتگوئی خواندنی با "دیو" یکی از پیشگامان جنبش هیپ هاپ ایران

گفتگوئی که در پیش رو دارید یکی از مجموعه گفتگوهائی است که بطور مستمر با پیشگامان هیپ هاپ ایران جهت آشنائی طرفداران این سبک موسیقی در ایران با ریشه ها و بنیانگذاران این جریان در سایت بشکن خواهید خواند.
اینبار با "دیو" گفتگوئی انجام دادیم . رپ خوانی که بی شک یکی از پیشگامان هیپ هاپ ایران در موج اول پیدایش این موسیقی در ایران است. با وی گپی زدیم و به 15 سال قبل برگشتیم و ریشه ها را از او جویا شدیم.

ساتراپ؛ تنهائی او در یک آلبوم رپ فارسی!

... من از اونام که پُر ایده های عجیبه مغزم و همه جا صحبته از فرهنگ جدیده نسلم و ...
(بخشی از رپآهنگ "من" از آلبوم تنهائی)


تنهائی ساتراپ فقط یک تنهائی عاشقانه و نستالژیک عام پسند در وصف آرزوهای دست نیافتنی مادی یا زمینی نیست. ربطی به تنهائی عرفانی و مفاهیم فلسفی هم ندارد. بلکه تنهائی او استعاره ایست در بیان فردیت وجودی وی در ابعادی اجتماعی از ذهنیتی شخصی. انسانی امروزی که در جامعه ای ایستا هستی خویش را سپری می کند و در نتیجه محکوم به تنهائی و انزواست، اما دائماً می جنگد و در حرکت است.


ساتراپ تهیه کنندۀ تمام قطعات آلبوم تنهائیست. وی در مورد ضبط این آلبوم چنین می گوید:
این آلبوم در استودیو 01 ضبط شده و بچه های استودیو "پایتخت" و استودیو Big boy توو ضبط وکال هم کمک کردن که تشکر می‌کنم ازشون. توو کروس آهنگ "زندگی" از صدای بچه های 01 کمک گرفتم که صداها هجیم تر باشه. بقیه کارهای آلبوم از جمله تکست، موزیک، ملودی از خودمه. این آلبوم کارای پخش نشدهٔ 2 ساله گذشت من هست و همهٔ توانایی من نبود. اول آلبوم 15 ترک بود و قرار بود فروخته شه که به خاطره یه سری مسائل شخصی‌ کلا کنسل شد و اون آلبوم و تبدیل به این شد. (پایان نقل قول)

گپی با تهم؛ آلبوم "ترانه های بازرگانی"، اِلکتروهاپ فارسی!

گزارشگر: نصیر مشکوری

خبردار شدیم که "تهم" یکی از رپ خوانان قدیمی هیپ هاپ ایران بزودی آلبومی تحت عنوان "ترانه های بازرگانی" به بازار موسیقی مردم پسند ایران ارائه خواهد داد. این آلبوم شامل 15 آهنگ می باشد که با گرایش های موسیقائی متفاوت تری از آنچه تا کنون از او شنیده ایم ساخته و پرداخته شده است. در گفتگوی کوتاهی که در زیر می خوانید، او از تجربه های جدیدش خارج از هیپ هاپ می گوید و اینکه چرا عنوان "ترانه های بازرگانی" را برای آلبوم خود انتخاب کرده است.
آلبوم "ترانه های بازرگانی" در تاریخ 16 سپتامبر برابر با 25 شهریور منتشر خواهد شد. اطلاعات بیشتر در گفتگوی ما با "تهم" در همینجا در سایت بشکن و فارسی هیپ هاپ !